10
Jeju ɓa njéndó né-je kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo
Mar 3:13-19; Luk 6:13-16
1 Jeju ɓa njéndó né-je liə kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo rɔ-é-tɨ ə adɨ-dé tɔ́gɨ kadɨ ꞌtubə-né ndil-je kɨ́ majɨ al rəm, ɓá kadɨ dꞌadɨ mɔ̰y-je kɨ̀ mətɨ-je kɨ́ gay-gay lay ɔr-né dɔ dow-je-tɨ rəm tɔ. 2 Ri njékɔwkulə-je kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo lé ə́n: Ḛ kɨ́ dɔsa̰y to Simɔ̰ kɨ́ ꞌɓa-é Piyər dḛ kɨ̀ ngonkɔ̰-é Andre, Jakɨ kɨ̀ ngonkɔ̰-é Ja̰ kɨ́ ꞌto ngan lə Jebede. 3 Pilipɨ kɨ̀ Batlemi, Tomasɨ kɨ̀ Matiye kɨ́ njètaalambo, kɨ̀ Tade, kɨ̀ Jakɨ kɨ́ ngon lə Alpe. 4 Simɔ̰ kɨ́ to dow kɨ́ ta ɓe liə to-é, kɨ̀ Judasɨ Iskariyotɨ kɨ́ njèkun dɔ Jeju.
Njékɔwkulə-je lə Jeju kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo
Mar 6:7-11; Luk 9:1-6
5 Jeju ulə njékɔwkulə-je liə kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo kɨ̀ ndu-je kin panè: «Dow-je kɨ́ ꞌto jipɨ-je al lé, ɔwi rɔ-dé-tɨ al, ɓá ɔwi mḛḛ ɓebo-je-tɨ kɨ́ Samari al rəm. 6 Ɔwi rɔ gin kojɨ-tɨ lə Israyel kɨ́ dꞌɔw tana̰ kɨ̀ batɨ-je kɨ́ ndəm bè kin táà. 7 Lokɨ isi ɔwi rəmə, iləi mbḛ taá-taá ꞌpainè: “Kɔ̰ɓe kɨ́ dɔra̰-tɨ tò ngɔsi!” 8 Ə adi lapiya njémɔ̰y-je, adi dow-je kɨ́ dꞌoy ꞌtɔsɨ ꞌndəl rəm, adi njébanjɨ-je dꞌingə lapiya rəm, ɓá ꞌtubəi ndil-je kɨ́ majɨ al dɔ dow-je-tɨ rəm tɔ. To né kɨ́ ingəi kare, ə́n ə́ adi dow-je kare ya tɔ. 9 Uni lɔr ji-si-tɨ al rəm, uni là ji-si-tɨ al rəm, uni sisi uləi posɨ-si-tɨ al rəm, 10  † 10:10 1Kɔ 9:14; 1Ti 5:18uni mbu kɔw mba al rəm, ɔyi kubɨ joo-joo al rəm, ɔyi saba əse uni salangɨ al rəm tɔ. Kdɔ to tó-é kadɨ njèrakullə ingə nékuso mḛḛ kullə-tɨ kɨ́ isɨ ra. 11 Mḛḛ ɓebo əse ngonɓe kɨ́ rá-rá kɨ́ ɔwi-tɨ lé, ꞌdəji ta ooi se dow madɨ kɨ́ à kuwə-si kɨ rɔ-é-tɨ isɨ nɔ̰ɔ̰ wa? Rəmə dowbé ya isi rɔ-é-tɨ sar kadɨ ḭi-né. 12 Lokɨ andi mḛḛ kəy-tɨ rəmə, ꞌrai dow-je kɨ́ mḛḛ kəy-tɨ lapiya. 13 Kinə dꞌuwə-si kɨ rɔ-dé-tɨ rəmə, kadɨ lapiya lə-si nà̰y sə-dé. Ngà kinə dꞌuwə-si kɨ rɔ-dé-tɨ al tɔ rəmə, kadɨ lapiya lə-si təl kɨ rɔ-si-tɨ gogɨ. 14  † 10:14 Knj 13:51Lokɨ dꞌuwə-si kɨ rɔ-dé-tɨ al əse dꞌoo ta-je lə-si al rəmə, ꞌtḛḛi mḛḛ kəy-é-tɨ əse mḛḛ ɓe-é-tɨ kinlé, ə ꞌgəki kodɨ kɨ́ nja-si-tɨ kɔgɨ* 10:14 Gəkɨ kodɨ nja-tɨ, tɔjɨ ta kɨ́ pa kadɨ dow ə́ kinə dowbé mbatɨ, adɨ tujɨ kɔgɨ rəmə ta məsɨ-é to dɔ-é ḛ-tɨ ya.. 15  † 10:15 Mat 11:24† 10:15 Luk 10:4-12Ooi majɨ, mꞌa kidə-si rəsɨ; ndɔ gangta-tɨ lé, ta kɨ́ gangɨ kɨ́ dɔ ɓebo-é-tɨ kinlé à nga̰ n̰a̰ kitə ta kɨ́ gangɨ kɨ́ dɔ dɔnangɨ Sɔdɔm-tɨ kɨ̀ Gɔmɔr ɓəy† 10:15 Kgn 18.»
Kɔ̰̀ kɨ́ à ree dɔ njéndó né-je-tɨ
Mar 13:9-13; Luk 21:12-19
16  † 10:16 Luk 10:3Yən, mꞌulə-si titɨ-na̰ kɨ̀ batɨ-je bè dan jagɨm-je-tɨ; ə́n ə́ indəi kəmkaa dɔ rɔ-si-tɨ titɨ li-je bè rəm, ɓá kadɨ ꞌsɔli lɔm-lɔm titɨ dəngɔdnda-je bè rəm tɔ. 17  † 10:17 Mar 13:9-11; Luk 12:11,12; 21:12-15Ooi go rɔ-si rɔ dow-je-tɨ, kdɔ dꞌa kilə-si ji njégangta-je-tɨ rəm, dꞌa tində-si kɨ̀ ndəy marɔw mḛḛ kəykəwna̰-je-tɨ lə jipɨ-je rəm, 18 dꞌa kɔw sə-si nɔ̰̀ gubərnər-je-tɨ kɨ̀ nɔ̰̀ ngar-je-tɨ kdɔ ta lə-m; beɓa dḛ rəm, dow-je kɨ́ ꞌto jipɨ-je al rəm dꞌa kingə-né ta kɨ́ sɔbɨ dɔ-m ta-si-tɨ. 19 Lokɨ dꞌa kuwə-si kdɔ kɔw sə-si lo gangta-tɨ lé, adi mḛḛ-si a̰ kə́kə́kə́ adɨ ꞌpainè: «Se ta ri ɓá jꞌa pa wa, əse jꞌa pa kɨ̀ gosɨ kɨ́ ban wa» al? Ta kɨ́ a pai lé à tokɨ kində ta-si-tɨ dɔkàdɨ̀-é-tɨ kin ya. 20 Kdɔ to sə̰i ɓá a pai ta lé al, ngà to Ndil Bɔbɨ-si ɓá à kində ta ta-si-tɨ kadɨ ꞌpai.
21  † 10:21 Mar 13:12; Luk 21:16Dow à kun dɔ ngonkɔ̰-é ya kadɨ ꞌtɔl-é, bɔbɨ ngon à kun dɔ ngon-é kadɨ ꞌtɔl-é; ngan-je dꞌa kɔsɨ ta njékojɨ-dé-je rəm, dꞌa kun dɔ-dé kadɨ ꞌtɔl-dé rəm. 22  † 10:22 a Mat 24:9; Mar 13:13; Luk 21:17; b Mat 24:13; Mar 13:13Dow-je lay ya dꞌa kɔsɨ-si kɨ̀ ta kdɔ ta lə-m; ngà dow kɨ́ uwə rɔ-é nga̰ sar tḛḛ sɔ̰y-é-tɨ ə à kajɨ. 23 Lokɨ dꞌa kulə kəm-si ndoo mḛḛ ɓebo-tɨ kɨ́ káre rəmə a̰yi-na̰ ɔwi mḛḛ ɓebo-tɨ kɨ́ rangɨ. Ooi majɨ, mꞌa kidə-si rəsɨ; a kuləi ta nja ɓebo-je kɨ́ Israyel-tɨ natɨ al ɓəy ya Ngon lə dow à ree.
24  † 10:24 a Luk 6:40; b Ja̰ 13:16; 15:20«Njèndó né à kitə njèndó-é né al rəm, ɓá ngonnjèkullə à kitə ꞌɓa-é al rəm tɔ. 25  † 10:25 Mat 9:34; 12:24; Mar 3:22; Luk 11:15Njèndó né lé kinə titɨ-na̰ kɨ̀ njèndó-é né ya rəmə asɨ; ɓá ngonnjèkullə kàrè kinə titɨ-na̰ kɨ̀ ꞌɓa-é ya rəmə asɨ tɔ. Njèkəy ɓəy ə́ ꞌɓa-é Beljebul kin ngà, dow-je kɨ́ mḛḛ kəy-tɨ liə əjè tò ban ngà ə́n wa?
Ta lə ɓəl dow al
Mar 8:38; Luk 9:26; 12:2-9
26  † 10:26 Mar 4:22; Luk 8:17«ꞌƁəli dow al, kdɔ né kɨ́ dow ɓɔyɔ kɨ́ gin-é à tḛḛ al ya goto rəm, ɓá ta kɨ́ tò lo ɓɔyɔ-é-tɨ kɨ́ dow à gə al kàrè goto rəm. 27 Ta kɨ́ mꞌidə-si ndɔɔ lé, ꞌpai kada rəsɨ. Ta kɨ́ dow-je ꞌpa mbi-si-tɨ n̰ɔ̰m-n̰ɔ̰m bè lé, iləi-né mbḛ dɔ kəy-tɨ taá. 28 Dow-je kɨ́ dꞌa tɔl dajɨ rɔ-si, ngà dꞌa kasɨ tɔl ndil-si al lé, ꞌɓəli-dé al; ngà ḛ kɨ́ asɨ tujɨ ndil-si kɨ̀ dajɨ rɔ-si natɨ dan pər-tɨ kɨ́ tò sartagangɨ kin ɓá kadɨ ꞌɓəli-é‡ 10:28 Jak 4:12. 29 ꞌTḭḭ-je lé, ꞌndogɨ-dé joo kɨ̀ silə káre káre ya al wa? Lé bè ya kàrè, kinə Bɔbɨ-si Lubə ndigɨ al lé, ngon ꞌtḭḭ káre ya kàrè à kusɨ nangɨ al. 30 Ə sə̰i lé, bəl dɔ-si kin ya kàrè tokɨ gə kɔr-é lay, 31 ə́n ə́ ꞌɓəli al, kdɔ gatɨ-si itə gatɨ ꞌtḭḭ-je nja n̰a̰. 32 Beɓa dow kɨ́ rá-rá kɨ́ pa ta rəsɨ takəm dow-je-tɨ panè nꞌto dow lə-m lé, ma̰ kàrè mꞌa pa ta liə rəsɨ nɔ̰̀ Bɔbɨ-m-tɨ kɨ́ isɨ dɔra̰-tɨ panè to dow lə-m ya tɔ. 33  † 10:33 2Ti 2:12Ngà dow kɨ́ rá-rá kɨ́ ɔr ta kutɨ-m-tɨ takəm dow-je-tɨ panè nꞌgə-m al lé, ma̰ kàrè mꞌa kɔr ta kutɨ-é-tɨ nɔ̰̀ Bɔbɨ-m-tɨ kɨ́ isɨ dɔra̰-tɨ panè mꞌgə-é al ya tɔ.»
Jeju ree kɨ̀ lapiya al, ngà ree kɨ̀ rɔ dan dow-je-tɨ
Luk 12:51-53
34 «Ooi nè a gɨri kɨ́ to lapiya ɓá mꞌree-né dɔnangɨ-tɨ; to lapiya ɓá mꞌree-né dɔnangɨ-tɨ al, ngà to rɔ ɓá mꞌree-né dan dow-je-tɨ. 35 Mꞌree kɨ̀ gángɨ-na̰ dan ngon kɨ́ dingəm-tɨ dḛ kɨ̀ bɔbɨ-é, mꞌree kɨ̀ gángɨ-na̰ dan ngon kɨ́ dené-tɨ dḛ kɨ̀ kɔ̰-é, mꞌree kɨ̀ gángɨ-na̰ dan ngon kɨ́ dené-tɨ dḛ kɨ̀ məm-é kɨ́ dené. 36 Ə njéba-je lə dow lé, dꞌa to dow-je kɨ́ mḛḛ kəy-tɨ liə ya§ 10:36 Mis 7:6. 37 Dow kɨ́ ndigɨ kɔ̰-é əse bɔbɨ-é itə-m ma̰ lé, asɨ to dow lə-m al. Rəm ɓá dow kɨ́ ndigɨ ngon-é kɨ́ dingəm əse kɨ́ dené itə-m ma̰ lé, asɨ to dow lə-m al tɔ. 38  † 10:38 Mat 16:24; Mar 8:34; Luk 9:23Dow kɨ́ un go-m ɓá un kagdəsɨ liə al lé, asɨ to dow lə-m al. 39  † 10:39 Mat 16:25; Mar 8:35; Luk 9:24; 17:33; Ja̰ 12:25Dow kɨ́ ngəm rɔ-é rəmə à tujɨ rɔ-é, ngà dow kɨ́ ilə rɔ-é kɔgɨ kdɔ ta lə-m lé à kingə gogɨ.»
Ta lə nékugə dɔji
Mar 9:37,41; Luk 9:48; 10:16; Ja̰ 13:20
40  † 10:40 a Luk 10:16; Ja̰ 13:20; b Mar 9:37; Luk 9:48«Dow kɨ́ uwə-si kɨ rɔ-é-tɨ lé, to ma̰ ya ɓá uwə-m kɨ rɔ-é-tɨ tin, ə dow kɨ́ uwə-m kɨ rɔ-é-tɨ kin rəmə, to njèkulə-m ɓá ḛ uwə-é kɨ rɔ-é-tɨ tɔ tin. 41 Dow kɨ́ uwə njèpata kɨ́ ta Lubə-tɨ kɨ rɔ-é-tɨ kdɔtalə to kɨ́ to njèpata kɨ́ ta Lubə-tɨ lé, à kingə né dɔji kɨ́ asɨ-na̰ kɨ̀ ꞌlə njèpata kɨ́ ta Lubə-tɨ ya bè tɔ. Dow kɨ́ uwə dow kɨ́ njururu kɨ rɔ-é-tɨ, kdɔtalə to kɨ́ ḛ to dow kɨ́ njururu lé, à kingə né kugə dɔji kɨ́ asɨ-na̰ kɨ̀ ꞌlə dow kɨ́ njururu ya bè tɔ. 42 Dow kɨ́ rá-rá kɨ́ ɔdɨ man kɨ́ sɔl mḛḛ kaman káre-rè ya adɨ kɨ́ káre dan ngan dow-je-tɨ kɨ́ sḛ kan kdɔ to kɨ́ to njèndó né lə-m lé, ooi majɨ, mꞌa kidə-si rəsɨ kɨ́ dowbé kin à nal nékugə dɔji-é al.»

†10:10 10:10 1Kɔ 9:14; 1Ti 5:18

†10:14 10:14 Knj 13:51

*10:14 10:14 Gəkɨ kodɨ nja-tɨ, tɔjɨ ta kɨ́ pa kadɨ dow ə́ kinə dowbé mbatɨ, adɨ tujɨ kɔgɨ rəmə ta məsɨ-é to dɔ-é ḛ-tɨ ya.

†10:15 10:15 Mat 11:24

†10:15 10:15 Luk 10:4-12

†10:15 10:15 Kgn 18

†10:16 10:16 Luk 10:3

†10:17 10:17 Mar 13:9-11; Luk 12:11,12; 21:12-15

†10:21 10:21 Mar 13:12; Luk 21:16

†10:22 10:22 a Mat 24:9; Mar 13:13; Luk 21:17; b Mat 24:13; Mar 13:13

†10:24 10:24 a Luk 6:40; b Ja̰ 13:16; 15:20

†10:25 10:25 Mat 9:34; 12:24; Mar 3:22; Luk 11:15

†10:26 10:26 Mar 4:22; Luk 8:17

‡10:28 10:28 Jak 4:12

†10:33 10:33 2Ti 2:12

§10:36 10:36 Mis 7:6

†10:38 10:38 Mat 16:24; Mar 8:34; Luk 9:23

†10:39 10:39 Mat 16:25; Mar 8:35; Luk 9:24; 17:33; Ja̰ 12:25

†10:40 10:40 a Luk 10:16; Ja̰ 13:20; b Mar 9:37; Luk 9:48