No nya Maganay a Dāmag a maynamot di Jeso-Kristo, ki intolas ni Juan a anak da Sebedeo kan Salome a taga Galilya. Iya paw asa dyirad dosi saw a nanawhen ni Jesos. Iyaw nanoma a minonot di Jesos (1:37-40), kan iya paw myan do nakadimanaw ni Jesos do kros (19:26-27). Ki aran komwan, chakey aba ni Juan a ibahey mismo a ngaran na. Dawa, pinangaranan naw inawan na so “iyaw asaw dyirad nanawhen naw a oyod ni Jesos so chinadaw” (13:23; 19:26; 21:7, 20) mana “iyaw asaw a nanawhen ni Jesos” (1:37-40; 20:2).
No panggep ni Juan a naytolas so nyaya libro, ki “… tan anohdan nyo a si Jesos iyaw Kristo a Anak no Dyos, as kan maynamot do kapanganohed nyo dya, myan anchiw abos pandan a byay nyo” (20:31).
Do siknanan no nya libro, pinaneknekan ni Juan a si Jesos, ki iyaw Chirin no Dyos a nayparin a tawo. Tan komwan, matonngan dan āro a tawotawo a maynamot do kadyos kan kapangtokto ni Āmang ta a Dyos. Do katongtong no nyaya libro, inpaboya ni Juan papito saw a makaskasdāaw a pagilasinan a pinarin ni Jesos a mangipaneknek so kadyos na. Siraw nya, ki iyaw no nakapayparin naw so ranom a palek (2:1-11), no nakapapya naw so anakaw no magtoray (4:46-54), no nakapapya naw so mahakay do linaw a Betesda mana Betsata (5:1-18), no nakapamakan naw so dadima rībo a tawotawo (6:6-13), no nakayam naw do hapot no ranom (6:16-21), no nakapapya naw so bolsek (9:1-7), kan no nakapagōngar naw si Lasaro (11:1-45).
Intolas pa ni Juan chinirichirinaw ni Jesos a maynamot do kadyos na kan no tarabāko ni Jesos a intalek dya no Dyos a Āmang na. No asa dadakay ni Jesos do kapangnanawo na, ki no kapangosar nas pangarig. Binata ni Jesos a iya, ki iyaw oyod a chabyay (6:35), soho (9:5), rowangan (10:7), rarahan (14:6), kan atngeh no ōbas (15:1).
Āro paw naibahey do dyaya libro a maynamot do kadyos ni Āpo Dyos a Āmang ta. Myan naibahey a maynamot do kapagōngar nas nadiman, kapanoroh na so byay (5:21), katoray na (10:29), kangay na a omyan do tawotawo (14:23), kasanto na (17:11), as kan kalinteg na (17:25).
Naitolas pa do dyaya libro a maynamot do kadyos ni Āpo Jesos a iya, ki machasa do Dyos kan iyaw Dyos a mismo (1:1). Iya paw pakayapwan byay, as abaw naparswa a aran āngo, an dya maynamot dya (1:3-4).
Ki aran malawag a maboya taw no kadyos ni Jesos a naitolas do dyaya libro, inistorya pa ni Juan a maynamot do katatawo ni Jesos, ta myan ōras na a nahopag, naptengan, mana nalidayan a akma dyaten.
Āro naitolas do kapitolo 14-16 a maynamot do Ispirito Santo. On, iyaw mangpaneknek dyirad tawotawo so oyod, kan iyaw nāw a myan do tawotawo a manganohed di Kristo.
No Naychakarwan no Nya Libro
Nayparin a tawo chirin 1:1-18
Si Juan a Bawtista 1:19-34
Siraw dāmo a nanawhen ni Jesos 1:35-51
No kapangnanawo ni Jesos dyirad tawotawo 2:1-12:50
No kapangnanawo ni Jesos dyirad nanawhen na saw 13:1-17:26
No kadiman ni Jesos 18:1-19:42
No kapagōngar kan kapaboya ni Jesos 20:1-21:25
No Maganay a Dāmag a Intolas ni
Juan
Nayparin a Tawo Chirin no Dyos
1Sakbay a naparswaw lōbong kan hanyit, myan danaw Chirin no Dyos a si Jeso-Kristo. Iyaw nya a Chirin, ki machasa do Dyos, kan iyaw Dyos a mismo. 2Do kabo pan lōbong kan hanyit, ki myan danaw Chirinaya a nachasa do Dyos. 3Maynamot do Chirinaya no Dyos, naparswa sa no Dyos tabo a myan sichangori, as abaw naparswa a aran āngo, an dya maynamot dya.
4Iyaw Chirinayaw pakayapwan byay, kan iya paw manoroh so sēdang no pinangtoktwan tawotawo. 5As iyaw nyaya soho, ki nāw na mangsēdang do kasarisaryan, kan marawaban sari a abāken sēdangaw.
6Myan asa tawo a mayngaran so Juan a tinoboy ni Āpo Dyos. 7Iyaw nyaya a Juan, ki tinoboy ni Āpo Dyos a nangay a mangpaneknek dyirad tawotawo so maynamot do sohwaya tan tabo tawotawo a nangadngey so inpaneknek naw, ki manganohed sa. 8Ki si Juan abaw soho, ta nawriw yangay na inpaneknek maynamot do sohwaya. 9Iyaw oyod a soho a mawara do lōbongaya, ki mangay a mangsēdang so pinangtoktwan dan tabo tawotawo.
10Iyaw Chirinaya, ki oyod a minyan do lōbongaya, as kan aran iya paw nangparswa so lōbongaya, ki alit na nalasin daban tawotawo.
11Nangay do mismo na nasyon, ki chinakey daba rinawat no mismo na a tawotawo. 12Ki siraw nangrawataw dya a nanganohed dya, ki tinorohan na sa so kalintegan da a mayparin a anak no Dyos. 13Nayparin saba anak no Dyos a akmas kaiyanakaw no tawotawo do inyapwan na mana gagāngayaw a anak no maychachabahay saw. Engga, ta pinayparin no Dyos a anak na a maynamot do mismo na keddeng.
14No Chirinaya, ki nayparin a tawo, as nachirayarayay dyaten. Naboya namen makaskasdāaw a kadyos na a iyaw kadyosaw no moyboh a Anak no Dyos a yapo do Āmang na. Iya, ki oltimo a māsisyen, as kan tabo a ibahey na, ki oyod.
15Nyaw pinaneknekan ni Juan a Bawtista a maynamot dya. Inngengengey ni Juan a kāna, “Iyaw nyayaw binata ko dyinyo a iyaw nanawnawdyi kan yaken, ki matortoray adayo kan yaken, ta myan dana sīgod sakbay no kaiyanak ko.”
16Makaynamot do kasawasaway no kāsi kan parābor na dyaten, machipanda abaw bindisyon na dyaten a tabo a nanganohed. 17Ta inpaipakatoneng no Dyos linteg na di Moyses, ki no parābor na kan iyaw kaoyodan na a maynamot do kadyos na, ki inpaipakatoneng na dyaten a maynamot di Jeso-Kristo. 18Aba polos nakaboya so Dyos, malaksid do moybohaya a masinged a Anak na a oyod nas chadaw. Iya, ki mangipakatoneng dyaten so maynamot di Āpo Dyos, ta iya, ki Dyos a mismo a kapayngay ni Āmang na.
No Pamaneknek ni Juan a Bawtista
(Mt. 3:1-12; Mk. 1:1-8; Lk. 3:1-18)
19Do naypisa, myan saw papādi kan kadwan saw a kapotōtan ni Lebi a yapo do Jerosalem a nangay di Juan, ta tinoboy da san aāpohen da saw a yangay da iyahes an iya danas Kristo. Nyaw inpaneknek naw dyira.
20Insigīda inpodno na dyiraw no oyod do nakaibahey naw sya dyira a kāna, “Yaken abas Kristo a inkari no Dyos.”
21“Namna, sino ka? Imori si Elyas a nagōngar ah?” inyahes dad Juan.
“Engga! Taywaran yaken si Elyas?” initbay ni Juan.
“Na, imoriw Propitaw a inkari ni Āpo Dyos ah?”
“Engga!” initbay ni Juan.
22“Sigi, ibahey mo pa an sino ka! Ibahey mo dyamen tan myan ibahey namen dyirad nanoboyaw dyamen a maynamot dyimo. Ngay, sino ka a oyod?” inyahes da.
23Ki inatbay ni Juan a kāna, “Yaken no nakatongpalan no inpadtwaw ni Propīta Isayas a myan anchiw mangingengengey do let-ang a mangibahebahey so nya a kāna, ‘Tadyan nyo kapangtokto nyo tan makapagsagāna kamo do kangay ni Āpo a akmas maysipataw so rarahan na.’ ”
24Ki tinbay dan tinoboy da saw no Parisyowaw a kon da, 25“Aysa! An dya imos Kristo mana si Elyas mana no Propitaw, āngo ta mangbawtisar ka siras tawotawo saya?”
26“Na! Osaren ko ranom a pangbawtisar,” inatbay ni Juan. “Ki ariw asa machisagesagel dyinyo sichangori a dyi nyo a mailasin. 27Iyaw nyaya nanawnawdyi kan yaken, ki adayo a matortoray kan yaken. Ta an yaken, ki maikari akwaba mangwasak so itan no tokap na.”
28Napariparin saw nyaya tabo do Betanya iyaw asaw a idi do kabtangaw no Oksong a Jordan a pangbabawtisaran Juan.
No Karniro no Dyos
29Do somaronwaw a araw, naboya ni Juan si Jesos a lomongo dya. Ki binatan Juan dyirad myanaw daw, “Chaya dyaw napangaranan naw so Karniro no Dyos a naisagāna dana maidāton do Dyos tan mapakawan tabo tawotawo do gatogatos da. 30Iyaw nyayaw bata kwaw dyinyo a nanawnawdyi kan yaken. Ki aran akma saw, matortoray a adayo kan yaken, ta myan dana sīgod sakbay do nakaiyanak ko. 31Aran yakenaw do sakbayaw no kabawtisar ko sya, ki nailasin kwabaw. Ki nyaw naynamotan na a nangay ako a mangbawtisar dyinyo so ranom tan iya, ki maipakatoneng dana dyinyo a kapotōtan Israel.”
32Sinpangan na, nyaw inpaneknek ni Juan a maynamot di Jesos a kāna, “Do nakabawtisar kwaw sya, ki naboya ko iyaw Ispiritwaw no Dyos a naypabodis a yapo do hanyit a akmas kapaypabodisaw no asa boyit. Do dāwri, ki dominna dya, kan nāw narana minyan dya. 33Ta an dyi na inbahey no nanoboyaw dyaken a mangbawtisar ako do ranom, ayket, masigorādo kwaba a iya. Binata naw dyaken, ‘Iyaw tawo a kaboyan monchi so Ispirito a maypābodis a domna dya kan omyan dya, iyaw mangibawtisar so Ispirito Santo.’ 34Ki oyodaw a naparin nya, ta naboya ko a mismo do nakabawtisar kwaw sya, as kan paneknekan ko dyinyo a iya oyod Anak no Dyos.”
Siraw Nanoma Saw a Nanawhen ni Jesos
35Do somaronwaw a araw, myan dana sa Juan kan dadwaw do nanawhen na a maytēnek do dawri.
36Ki do kahabasaw ni Jesos, binatan Juan dyira a kāna, “Chiban nyo, ta tori danaw napangaranan naw so Karniro no Dyos a naisagāna dana maidāton do Dyos!”
37Do nakadngey daw syan dadwaw a nanawhen ni Juan, nanyeng sa minonot di Jesos.
38Do nakayditaw ni Jesos, naboya na sa a mononot dya, ki inyahes na dyira a kāna, “Ngayan nyo? Aryoriw chichwasen nyo?”
Ki tominbay sa, “Pakawanen mo pa yamen, mo Rabbi, ta ariw yahes namen dyimo, ki dino nagdagosan mo?” No chakey na batahen “Rabbi,” ki “Maistro.”
39“Na, an chakey nyo a chiban, monot kamo dyaken,” binatan Jesos dyira. Dawa, inonotan da, as kan nachisan sa dya, ta ālaskwatro danad kamakoyab.
40Ki si Andres a kakteh ni Simon Pedro iyaw ngaran asaw dyirad dadwa saw a nakadngey so binataw ni Juan, kan minonot di Jesos. 41No dāmo a pinarin Andres, ki nyeng na kinadyaw si Simon a kakteh na. Do nakadongso naw sya, binata na dya a kāna, “Nadongso namen danaw si Mesias.” No chakey na batahen, ki “Kristo.”
42Sinpangan na, inyangay ni Andres di Jesos. Inimangmang ni Jesos si Simon, as nakabata na sya a kāna, “Imwayas Simon a pōtot ni Juan, ki mapangaranan kanchis Sepas.” No chakey na batahen, ki “Pedro.”
No Kapanganohed Da Pilipi kan Natanael
43Do somaronwaw a araw, naktokto ni Jesos mangay do probinsya a Galilya. Do dawri, chinichwas nas Pilipi, kan binata na dya, “Monot ka dyaken a mayparin a nanawhen ko.” 44Si Pilipi, ki taga Betsayda a kaidyan da Andres kan Pedro.
45Ki yangay ni Pilipi a chinichwas si Natanael, as nakabata na sya a kāna, “Nadongso namen danaw iyaw intolasaw ni Moyses do libro saw no linteg kan iyaw intolasaw no propīta saw do kaychowa. Iyaw nyaya, ki si Jesos a taga Nasaret kan pōtot ni Jose.”
46“Wā! Aryoriw inpadto dan propīta saw a maganay a yapo do Nasaret a idi?” kānan Natanael di Pilipi.
“Namna, mangay ta chiban ah!” initbay ni Pilipi.
47Sinpangan na, do nakaboyaw ni Jesos si Natanael a maypasngen dya, binata na, “Iyaw nyayaw oyod a kapotōtan Israel, ki aba polos sikap na.”
48Ki inyahes ni Natanael di Jesos a kāna, “Aysa! Maypāngo kapatak mo dyaken mo Āpo?”
Ki tominbay si Jesos dya, “Na! Do kasakbayaw no katawagaw dyimo ni Pilipi do kayan mwaw kaychi a machabong do kayo a igos, ki naboya ko naymo.”
49Do dawri, ki tominbay si Natanael a kāna, “Mo Maistro, imwaya oyod Anakaw no Dyos kan Āri no Israel!”
50Ki binata ni Jesos dya a kāna, “Manganohed ka sichangori dyaken maynamot ta binata ko na naboya koymo do kayan mwaw a machabong do kayowaw a igos. Oyod abawri? Ki ibahey ko dyimo a mangamangay pa sanchiw maboya mo a makaskasdāaw kan nawri. 51No ibahey kwaya dyinyo, ki oyod. Maboya nyonchiw hanyit a maywangan. As maboya nyo pa sanchiw anghilis no Dyos a komayat kan gomchin a mangay dyaken, ta yaken nyaya Tawo a yapo do hanyit.”
Notes
*1:31:3 Gen. 1:1; 1 Kor. 8:6; Kol. 1:20-16; Heb. 1:2
†1:61:6 Iyaw nya a Juan, ki si Juan a Bawtista a anak ni Sekarayah kan Elisabet. Lk. 1:5-25
‡1:191:19 Siraw kapotōtan ni Lebi mana siraw Lebita saw, ki papādi sa a somidosidong lang do Timplo.
§1:201:20 “Kristo” mana “Mesias.” No chakey na batahen, ki “mangisalākan.” Jn. 1:41
*1:211:21 Myan asa a propīta do kaychowa a nangipadto a myan anchiw asa mabīleg a tobotoboyen no Dyos a akmas kabīlegaw ni Elyas. Dawa, maynamot do dawri a padto, inpapati dan Jodyo saw a masyirto a magōngar anchi si Elyas. Mt. 11:14
†1:211:21 No nya Propīta, ki abaw matarek, an dya si Jeso-Kristo. Deot. 18:20-18
1:6 Iyaw nya a Juan, ki si Juan a Bawtista a anak ni Sekarayah kan Elisabet. Lk. 1:5-25
1:19 Siraw kapotōtan ni Lebi mana siraw Lebita saw, ki papādi sa a somidosidong lang do Timplo.
1:20 “Kristo” mana “Mesias.” No chakey na batahen, ki “mangisalākan.” Jn. 1:41
1:21 Myan asa a propīta do kaychowa a nangipadto a myan anchiw asa mabīleg a tobotoboyen no Dyos a akmas kabīlegaw ni Elyas. Dawa, maynamot do dawri a padto, inpapati dan Jodyo saw a masyirto a magōngar anchi si Elyas. Mt. 11:14
1:21 No nya Propīta, ki abaw matarek, an dya si Jeso-Kristo. Deot. 18:20-18
1:23 Isa. 40:3; Mk. 1:2-3; Lk. 3:4-6
1:40 No batahen dan kadwan, ki si Apostol Juan asaw a minonot di Jesos. Jn. 13:23; 18:15; 20:2; 21:24
1:42 No Sepas, ki chirin Hebreo. Si Pedro, ki chirin Griego. No chakey na batahen, ki “bato.”
1:45 No chakey na batahen Natanael, ki “sāgot no Dyos.” Jn. 21:2