Tii kà Paulo
tà tàpé
Galatia
Bétapoo popai
Wàilàapà na wii tii bèeni?
Wà Paulo, pwi *apostolo.
É wii wiidà?
Munaa nabibiu kâra *naja 48 ma 49, na é tâa Antioche wà Paulo, béaa kâra ê ipitiri maina kà tèpa pitûâ kâra wâra pwapwicîri kà Kériso wâ *Iérusaléma na naja 50. (Côo Apostolo naporomee 15.) Munaa pwi pâbéaa kâra tii na é wii wà Paulo.
É wii tâî?
Târa pâ wâra pwapwicîri na ére Galatia, naa nakakò kâra napô Turquie nabà. Munaa ê province Galatia, wâna tâa wê pâ ville Iconium, ma Lystre, ma Derbe. Â wà Paulo ma wà Barnabas, âna ru picémara ê *Picémara Wâdé naawê na naja 46–47 (côo Apostolo naporomee 14), po ârailu naja béaa kâra na é wii tii tàra.
Cina é wii?
Wâru tàpé Galatia na càra caa tèpa *Juif. Â gée na càùru pai cèikî kàra naa goo wà Iésu, â rà me wà pàra tèpa ipacâmuri âboro, na rà tacoo goorà pâ, na rà pâra wiâra diri pâ naèà kâra pwapwicîri kà tèpa Juif, pwacèwii ê pai pwa *kamaî, ma ê pâ papwicîri pàra tòotù. É dau putàmu wà Paulo naa goo wà tàpé na rà ina pwiri. Â é putàmu naa goo tèpa Galatia mwara, ba rà nama ipa-imwürurà jii ê âji cèikî (1.6–9; 3.1–3). É dau meaarirà, ba rà pwacèwii tèpa âji naîê, naa na nee Iésu Kériso (4.19).
Dà êre ê tii bèeni?
Wà Kériso, âna é jèe tipijè, ba na ticè na piijè (6.1). Piticèmuru naa goo diri pâ naèà kâra pwapwicîri béaa. Ba pwacoé ma jè *tàrù na ara Pwiduée, gée goro pai pitêre dàra kâjè ê pâ naèà. Â nye êco gée goo ê cèikî kâjè naa goo wà Iésu Kériso (2.16). Â wà Pwiduée, âna é pwa ma jè tèpa âboro na bwaa âmuê (6.15). Â câ mwa caa wàijè na jè wârori ê wâro kâjè, â nye wà Kériso, na é wâro goojè (2.20).
Pai pitàgoo tii tà tàpé Galatia
Ipwabwàcu (1.1–5)
Caapwi co âji Picémara Wâdé (1.6–21)
Todà Paulo ba na é picémara (1.11–24)
Rà tòpié pàra tèpa apostolo (2.1–14)
Êre Picémara Wâdé (2.15–21)
É tipijè jii Naèà ê Picémara Wâdé (3.1–6.18)
Càcaa pâri ê Naèà (3.10–25)
Tèpa naî Pwiduée gée goro ê cèikî (3.26–29)
Cibwaa nama piiwà côwâ (4.8–20)
Du ârailu auipwataâboro (4.21–31)
É jèe tipijè Kériso (5.1–12)
Pitêre dàra Nyuâaê Pwicîri (5.13–26)
Bénabwé popai ma ipicijii (6.1–18)
Ipwabwàcu
1Wâgo Paulo, na pwa tii. Go pwi *apostolo, ba ru pitòrigario wà Iésu *Kériso, ma wà Pwiduée Caa—wà Pwina é pawâro côwâ wà Iésu gée na aubà. [Â ru cùruo pâ, ba na go picémara ê popai kàru.] Â câgo caa wàrapwiri gée goo ê auina kà tèpa âboro, ba càcaa tèpa âboro na rà nama go pwi apostolo!
2Go wii tàwà, wâguwà diri tèpa wâra pwapwicîri wâna province Galatia. Â [rà naa bwàcu kàwà mwara wà] diri tèpa cèikî naa goo wà Iésu Kériso na rà wâni.
3Wâdé na tà tàwà ê *pimeaari imudi ma pinaanapô, na me gée goo Pwiduée kâjè ma Pwi Ukai Iésu Kériso. Cidòri nyuâawà! 4 Wà Pwi Ukai Iésu, âna é panuâ wâro kêe, â é bà, ba na é tipijè jii ê pâ èpà kâjè, ma upajè jii ê [pai wâro na] èpà kâra pwi gòropuu bèeni. Ba wàépwiri ê câbawâdé kà Pwiduée Caa kâjè. 5Ê pwényuâa ma muugère, âna kà Pwiduée co, dàra gòiri awé! Wâdé na wàra! Amen!
caapwi co âji picémara wâdé!
(Naporomee 1–2)
6Wà Pwiduée, âna é jèe todàjè, gée goro ê pimeaari imudi kêe {na é pinaigé mee wà Iésu Kériso}. Â go pò goowà, na guwà bujèjai wài, ba na guwà pâ nau têre pwi jè ‘*Picémara Wâdé’ [na rà pame dariwà wà pàra tàpé]. 7 Êco na càcaa wàrapwiri! Ba nye caapwi co ê Picémara Wâdé kà Kériso. Â wà tèpa pwâ na rà picémara jè popai, âna rà ébii ê âji Picémara Wâdé. Â rà tubagù ê pwâranümawà, ma ipa-imwüruwà.
8 Wâdé naa pinajajairi wà pwi âboro na é picémara cè jè popai, na pi-ité jii ê âji popai na ia bà jèe mara inapàpari tàwà! Â nye ipaiwà mwara wiàna wàibà, é, wiàna pwi jè *angela gée napwéretòotù! 9Go jèe ina tàwà kaa, [na ia go tâa jaawà] â go ina mwara ni, pâ: Wà tàpé na rà picémara ê popai na pi-ité jii ê Picémara Wâdé na ia guwà jèe tòpi, âna wâdé na é tétâjiirà wà Pwiduée!
10 [Rà ina wà tàpéebà pâ, na] bà mudàra ma bà pitêrebà ma wà tèpa âboro. Bwa! Go piênawéna kà Kériso co. Câgo mu caa mudàra ma rà wâdéario wà tèpa âboro; â go nye mudàra co ma é wâdéario wà Pwiduée!
Todà Paulo ba na é picémara
11 Tèpa cèikî béeò, wâdé na guwà tâmogòori pâ, ê Picémara Wâdé na go gére picémara, âna càcaa muru me gée goo tèpa âboro. 12Ba câgo caa tòpi jii pwi jè âboro, â nye ticè âboro na é pacâmuriô goo. Ba nye jè muru na é paari tôo [wà Pwiduée] goo wà Iésu Kériso.
13 Ba guwà tâmogòori bwàti ê càrao béaa, na ia go bwaa tâa na ê pwapwicîri kà [tèpa jènereô, wà] tèpa *Juif. Ba go dau pwi a putàmu naa goo wà tèpa cèikî naa goo wà Iésu. Â go nama rà picâri, ma dau tubaèpà tàra. Â go pwa na go tédidiri ê wâra pwapwicîri kà Pwiduée. 14 Na pàara-bà, âna go dau pitoo paé naa na pwapwicîri kà tèpa Juif, jii tèpa jènereô na pinee kâbà ma wàilà. Â go wénarirà, ba go dau pâra wiâra bwàti diri pâ tûâ ma nyamanya kà tèpa jojoorobà.
Go côo Pwina naî Pwiduée
15 Êco na wà Pwiduée, âna ia é jèe mara pitòrigario, na ia go bwaa tâa nanaa nyaa kôo, â é todòo gée goro ê pimeaari imudi kêe. 16Â, na tòotù na wâdé têe, â é paari tôo wà Pwina naîê, ba na go tâmogòorié. [Â é cùruo pâ] ba na go inapàparié tà tàpé na càra caa tèpa Juif. Â, na wàrapwiri, â câgo caa ilari autâmogòorimuru jii pwi jèpwi. 17Ba câgo caa too naa *Iérusaléma, ma bà pipâmaribà ma tèpa mara apostolo béaa kôo. Ba go pâra wài naa napô Arabie. Â géewê, â go wâjué côwâ naa na ville Damas.
18 Gée na càùru âracié naja, â go too naa Iérusaléma, ba na bu pitâmogòoribu ma Pétéru. Êco na bu tâa wê naa na ârailu nadàpàra pwapwicîri co. 19Â câgo caa côo pàra tèpa apostolo, wàco wà Jacques, pwi aéjii kà Pwi Ukai.
20Ê pwina go ina tàwà ni, âna go inapàpari tàwà na ara wà Pwiduée, â câgo caa pwâgàriwà.
21 Géewê, â [câgo caa tâa napô *Judée, â] go pâra naa na du ére wâ Syrie ma wâ Cilicie. 22Êkaa na, [na diri ê pwi pàara-bà, âna] càra caa tâmogòorio wà tèpa cèikî wâ Judée, ba càra mu caa côoô. 23Â rà nye po têre ê jèkutâ gooò. Ba rà ina wà pàra tàpé pâ: «Wà pwi âboro bèepwiri, âna wàé kaa pwi a dau tubaèpà tâbà béaa. [Â é pacoo wà tèpa âboro, ba na rà cibwaa cèikî naa goo wà Iésu.] Â nabàni, âna é jèe picémara ê cèikî na ia é mu ténoori béaa!»
24Â gée goo kaa pwiri, â rà cau pwamaina wà Pwiduée.

Notes


*1:1 Wâgo—Grec: Wàibà. Wà Paulo na é pwa tii, êco na é paari pâ, caapwi pwâranümarà ma wà tèpa cèikî bée na rà tâa jaaé.

1:4 Galatia 2.20

1:6 Gée goro ê pimeaari imudi kêe… é, Naigé mee ê pimeaari imudi kà Kériso.

1:7 Apostolo 15.1,24

1:8 1 Korénito 16.22

1:8 Wàibà—é, Wâgo. Munaa é pi-inaê côwâ wà Paulo.

§1:9 Go—Grec: Bà. É pi-inaê côwâ wà Paulo. (Côo note goo 2 Korénito 1.6.)

1:10 1 Tésalonika 2.4

1:11 Mataio 16.17

*1:12 Jè muru na é paari tôo…goo wà Iésu—é, Wà Iésu Kériso na é pwa ma go tâmogòori, é, Wà Iésu Kériso na ia é pipaarié tôo.

1:13 Apostolo 8.3

1:14 Apostolo 22.3

1:15 Ésaïe 49.1; Galatia 2.7

1:18 Apostolo 9.26

1:18 Pétéru—Grec: Céphas. (Côo Ioane 1.42, ma note.)

1:21 Apostolo 9.30