0^MarkJohn-dhu ŋunhi buku-ḻupthunamiyu dhukarr-warkthuna DjesuwuJohn-dhu buku-ḻupmaŋaya DjesunaSatan-dhu, ŋunhi birrimbirr yätjku wayaŋgu bungawa, gurꞌkuryuna DjesunaDjesuya marrtjina ŋayŋu Galilee-yina märr ŋayi yurru maŋutji-ḻakamana God-Waŋarrwuna dhukarrDjesuyu garrꞌyuna guya djämamina wayana malthunawuna nhanŋuDjesuyu walŋakuŋaya birrimbirr yätjmina yolŋuna ŋunhaya Capernaum wäŋaŋuDjesuyu walŋakuŋaya Peter-wu mukulꞌmiŋuna rumaruꞌna ga bulu wiripu-guḻkuꞌna yolŋuna wayanaDjesu marrtjina buku-ḻiwꞌmaŋaya wäŋakuyu dhäwuꞌ manymak ḻakaŋayaDjesuyu walŋakuŋaya burrpuymina yolŋunaDjesuyu walŋakuŋaya gaṉuŋnha yolŋunaDjesuyu garrꞌyuna yolŋuna yäkuna Levi-nha malthunawu nhanŋuDjesuwuŋu ŋunhi yuṯaya marŋgikunhaya gurra ganaŋꞌthuna beŋu Pharisee-wayatjaDjesuwaya ḻuṉḏuꞌmiŋuyu wayay ŋatha berrali marrtjina gulkthuna Nhinanhamiyu WaluyuDjesuyu walŋakuŋaya goŋ-dhoṯnha yolŋuna Nhinanhamiyu WaluyuDjesuyu walŋakuŋaya guḻkuꞌna yolŋuna wayana ŋunhaya galki GalileeDjesuyu djarrꞌyuna 12-na yolŋuna guyurrꞌmiŋuna wayana nhanŋuwayRom-Marŋgikunhamiyu wayay rom-nyamirꞌyuna DjesunaYolŋu waya gurrana malthuna God-Waŋarrwu djälwu ga ŋunhina waya yuwalktja walꞌŋu Djesuwuya gurruṯumiDjesuyu dhäwuꞌ ḻakaŋaya mayaliꞌmi maŋutjiwuy ŋathawuy ga munathaꞌwuyDjesuyu gurrana ḻakaŋaya dhäwuꞌ marŋgikuŋaya yolŋuna wayanaDjesuyu ḻakaŋaya mayaliꞌ ŋurikiwuy maŋutjiwuy ŋathawuy ga munathaꞌwuyYaka djuḻuḻꞌmaŋu djarraṯawunꞌnaGod-Waŋarryu ŋayipi gurra dhuwaya gurruṯuminaya nhanŋuway ŋuthanmamaDjesuyu wiripuna dhäwuꞌ ḻakaŋaya, yutjuwaḻaꞌwuy maŋutjiwuyDjesuyu wapurarrkuŋaya wata ga gapuḎarramu yätjmi birrimbirrmiDjesuyu walŋakuŋaya Jairus-ku gäthuꞌmiŋuna, ga miyalknha ŋunhi ŋayi girriꞌ nhanŋu mulkanaYolŋu waya ŋurru-wilꞌwilyuna DjesuwuDjesuyu djuyꞌyuna 12-nha ḻuṉḏuꞌmiŋuna wayana Godkalaŋuwu djämawuJohn ŋunhi Buku-ḻupthunami ḏarramu rakunydhinanaDjesuyu ḏulpu-wekaŋaya guḻkuꞌna yolŋuna wayana djuḻkmaŋaya gurra 5000-naya malanaDjesu gurrana marrtjina ŋapaꞌkuyu gapukuyuGuḻkuꞌ rerrimi yolŋu waya marrtjina DjesuwayaYolŋuwaya romdhu ŋuli barꞌparmamana marrtji God-Waŋarrwuya romYätjtja rom ŋuli walma yolŋuwaya ŋayaŋuŋuDjesuyu guŋgaꞌyuna mulkuruna miyalknhaDjesuyu walŋakuŋaya dhoŋuluꞌna yolŋunaDjesuyu ḏulpu-wekaŋaya 4000-na yolŋuna wayanaPharisee-yu yolŋuyu waya guyaŋina waya yurru gatjarrꞌyun DjesunaDjäka waya Pharisee-wuya wayaŋguDjesuyu walŋakuŋaya bambaynha yolŋuna ŋunhaya BethsaidaPeter-yu ḻakaŋaya ŋunhi Djesuya dhuwaya Maŋutji-ḻakanhawuy God-WaŋarrwuŋuDjesuyu ŋathilꞌyuna ḻakaŋaya ŋunhi ŋayi yurru rakunydhiDjesuwu rumbalya djambina ga girriꞌ nhanŋu miḻŋꞌmiḻŋdhunanaDjesuyu walŋakuŋaya yothuna ŋunhi yätjthu birrimbirryu gurrana mulkana ŋanyaDjesuyu bulu ḻakaŋaya ŋunhi ŋayi yurru rakunydhiDjesuwu ḻuṉḏuꞌmiŋu waya ŋarrtjunmina yol yurru ŋurruŋuyiYol dhika ŋilimuŋgayatja galiꞌŋu?Yaka rom-yätj djämaPharisee-yu yolŋuy wayay dhukarr djäma märr yurru waya mayaliꞌ-wilkthun DjesunaDjesu bukumiyaŋaya djamarrkuḻiwuḺukunydjaꞌ yolŋu gurrana ḻarruŋaya nhinanhawu God-Waŋarrwaya galiꞌŋuDjesu ḻakanhamina buku-lurrkunꞌmi ŋunhi ŋayi yurru rakunydhiJames-thu ga John-dhu ŋäŋꞌthuna Djesuna ŋurruŋuyinyawuDjesuyu walŋakuŋaya bambaynha yolŋunaDjesu ga ḻuṉḏuꞌmiŋu waya nhanŋu marrtjina Jeruselem-dhiDjesuyu waŋana dharpana ḏälyu dhärukthuDjesuyu ḏarrtjalkuŋaya God-Waŋarrwu Dhuyu BuṉbuŊäŋꞌthuyu God-Waŋarrnha märr-yuwalkthinyamiyu ŋayaŋuyuŊaḻapaḻmiyu gurrana dhä-wirrkaꞌyuna DjesunaDjesuyu ḻakaŋaya dhäwuꞌ mayaliꞌmi borum-djäkamiwalaŋuwuyYolŋuyu wayay gurrana gatjarrꞌyuna Djesuna gapmangu rrupiyawu yäku tax-kuYolŋuyu wayay dhä-wirrkaꞌyuna Djesuna rakunymiwu wayaŋguMärr-ŋamathi God-Waŋarrwu ga märr-ŋamathi yolŋuwuMaŋutji-ḻakanhawuy yolŋu dhuwaya King David-kaya yarraṯaŋu, yurru ŋayi ŋunhi buŋgawa yulŋuya nhanŋu DavidkuyaNhäŋu ga mala-djarrꞌyu rom-marŋgikunhaminaya yolŋuna wayana: Yaka marrtji wawuGurrupuruŋuyu miyalkthu warrpam wekaŋaya rrupiya God-WaŋarrwunaDjesuyu ḻakaŋaya dhäwuꞌ Dhuyuwuy BuṉbuwuyDjesuyu gurrana ḻakaŋaya nhattjuyu ŋayi ŋuli walu ŋunhi dhä-dhawarꞌyunamiyuBe nhä ŋuli yätjnha maḻŋꞌthu God-Waŋarrwaya Dhuyuŋu BuṉbuŋuŊunhiya Yuwalkŋuya Walꞌŋu Yolŋu yurru roŋiyi lili munathaꞌyiGumurr-ḏälyuya waluyu gurra maŋutji-ḻakama Djesuna roŋinyawunaYaka dhuwaya yolŋu marŋgi nhä nhanŋu gumurr-roŋinyawuya waluŊurru-ḏawalaŋu yolŋu waya waŋanhamina nhattjan waya yurru Djesuna mulkaꞌMiyalkthu rarryuna buŋgan-latjuꞌ DjesuwayaJudas ḻiya-mukthuna ga mulkuriyina DjesuwuDjesuyu ga guyurrꞌmiŋuyu wayay ŋathana ḻukana yäku Ḻäy-djuḻkthunamiDjesuyu ŋunhi mayaliꞌ ḻakaŋaya ŋathawuy ga borumbuy wiyikaꞌwuyDjesuyu ŋathilꞌyuna ḻakaŋaya ŋunhi Peter yurru dhumbalꞌyunDjesu gurrana bukumiyaŋaya ŋunhaya GethsemaneDjesunaya waya mulkananaDjesuna waya gäŋaya ŋärraꞌyi Jew-waya ŋaḻapaḻmiwayaPeter buku-ḻurrkunꞌmi dhumbalꞌyuna DjesuwuDjesuna waya gäŋaya Roman-buyŋuwaya bungawaya yäkuwaya Pilate-kayaPilate-tja yoraŋayana Djesuwu rakunygunhawunaMiriŋuyu wayay gurrana warkuꞌyuna DjesunaDjesuna waya dhuḻꞌyuna dharpayinaGarray Djesuya rakunydhinanaJoseph-thu gäŋaya rumbal Djesuna mathirrayinaDjesuya bulu walŋathinaGarraya Djesuya milkunhamina Mary Magdalene-gaya 16:9: Ŋunha ŋäthiliŋuŋuya walꞌŋu wukirriŋu ŋunhi Greekkayatja dhärukkuyu, Mark-kuŋu dhäwuꞌ gurra dhawarꞌyun number 8-ŋu. Ga wiripuyuya yolŋuyu wayay gurrana wukirri ŋunhiyi dhäwuꞌ ga dhawarꞌmama waya wiripukumana waŋganydja (Mark 16:9-ŋuyu ga bala 20-yi) märr gaŋga wiyinꞌ, ga wiripuya (Mark 16: 9-ŋuyu ga 10-dhi) märr dhumbuḻnha. Ga gaḏamanmiyu gurra ḻakama ŋunhi Markkuŋuya wukirriwuy dhawarꞌyunana. Ga yurruna ŋunhi wiripu-guḻkuꞌyuya wayay wukirri ŋunhi dhäwuꞌ. Yurru rrambaŋi maṉḏa gurrana ḻakaŋaya Djesuwalaŋuwuy walŋathinyawuy beŋu rakunyŋuyu ga ḻakama gurra ŋurikina yolŋuwu ŋunhi ŋayi gurra märr-yuwalkthina Djesuna, nhä ŋayi yurru gurra djäma.Djesu milkunhamina bulalꞌwaya yolŋuwayaDjesu milkunhamina guyurrꞌmiŋuwuna wayaŋguDjesuya marrtjinana djiwarrꞌyinaGa buluya wiripuyuna yolŋuyu wukirri dhawarꞌmaŋaya ŋunhiyi dhäwuꞌ 16:21: Ŋunha ŋäthiliŋuŋuya walꞌŋu wukirriŋu ŋunhi Greekkayatja dhärukkuyu, Mark-kuŋu dhäwuꞌ gurra dhawarꞌyun number 8-ŋu. Ga wiripuyuya yolŋuyu wayay gurrana wukirri ŋunhiyi dhäwuꞌ ga dhawarꞌmama waya wiripukumana waŋganydja (Mark 16:9-ŋuyu ga bala 20-yi) märr gaŋga wiyinꞌ, ga wiripuya (Mark 16: 9-ŋuyu ga 10-dhi) märr dhumbuḻnha. Ga gaḏamanmiyu gurra ḻakama ŋunhi Markkuŋuya wukirriwuy dhawarꞌyunana. Ga yurruna ŋunhi wiripu-guḻkuꞌyuya wayay wukirri ŋunhi dhäwuꞌ. Yurru rrambaŋi maṉḏa gurrana ḻakaŋaya Djesuwalaŋuwuy walŋathinyawuy beŋu rakunyŋuyu ga ḻakama gurra ŋurikina yolŋuwu ŋunhi ŋayi gurra märr-yuwalkthina Djesuna, nhä ŋayi yurru gurra djäma.