QꞌU BꞌAꞌNLA CHAJ CHUSBꞌALTETZ U JESUUS ITZꞌIBꞌA U KUXH
Yol tiꞌ u uꞌ tzaꞌ
Aatz u uꞌ tzaꞌ, aꞌ tzꞌibꞌan u Kuxh vaꞌl Xhan paj ibꞌii majte; visobrino u Bernabee. Imolo tibꞌ tuchꞌ u Pablo tiꞌ en talax u yolbꞌal Tioxh tu Chipre. Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 12.25; 15.37, 39; Qꞌu Niman Tetz U Jesuus Tu Colosa 4.10. Aatz vinan u Kuxh tziꞌ, antu nimanich tetz u Jesuus. Utz nichimol tibꞌ qꞌul ichaj u Jesuus tu tatibꞌal. Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 1.13; 12.12. Ilax u Jesuus tu u Kuxh tziꞌ. Echtzixeꞌt nitalaxeꞌ kamal u Kuxh vaꞌl nital tu u 14.51-52.
Yeꞌ tekꞌ ootzajimal kam chit tuul itzꞌibꞌa u uꞌ u Kuxh tzaꞌ. Loqꞌ nitalaxeꞌ aas kamal tixoꞌl qꞌu yaꞌbꞌ 50 — 56 m.t.J. Aꞌ u bꞌaxa uꞌ tetz u bꞌaꞌnla chusbꞌal tzꞌibꞌali; bꞌaxa vatz u Tio, u Lucas, tuchꞌ u Xhan. Kamal maꞌjich 30 yaꞌbꞌ ikam u Jesuus aas tzꞌibꞌali. Nitalcheꞌ aas jolol iyol u Luꞌ, u chusulibꞌ kꞌatz u Jesuus qꞌu yol itzꞌibꞌa u Kuxh tzaꞌ. Aꞌ u uꞌ tzaꞌ vaꞌl chꞌoo bꞌiil vatz tereꞌn qꞌu uꞌ niyolon tiꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal.
Nitalcheꞌ aas aꞌ itzꞌibꞌav kꞌasuꞌl tu Roma, oj tu Antioquia tikuenta Siiria. Tu yolbꞌal griego itzꞌibꞌava kꞌuxh arameoich viyolbꞌal. Nitalax majte aas aꞌich imol u Luꞌ tiꞌ itzꞌibꞌal u uꞌ tzaꞌ. Utz kamal kꞌamax tiꞌ qꞌul iyol u Kuxh tu u Tio tuchꞌ u Lucas aas motx itzꞌibꞌa qꞌu tuꞌ majte.
Kaana kam nital u Kuxh tu u uꞌ tzaꞌ. Loqꞌ aꞌ chit nikꞌuch vatzsaj aas iKꞌaol Tioxh u Jesuus. Aꞌ viTxaaom u Tioxh, u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. Utz aꞌ chit u tetz lochoꞌm ul iꞌaneꞌ. Nitaleꞌ aas aꞌ u nojla Chitol tetz qꞌu aanima tu qꞌul ipaav. Niꞌxhtal tiꞌ u kꞌaxkꞌo majte vaꞌl paalku u Jesuus tu vikamebꞌal.
Aꞌ u jatxbꞌal tibꞌ qꞌu yol tu u uꞌ tzaꞌ.
1) 1.1 Ech ixeꞌt u uꞌ tzaꞌ.
2) 1.2-8 Nital tiꞌ vipaxsal itziiul u Jesuus iꞌan u Xhan.
3) 1.9-15 Nital tiꞌ vixeꞌt u Jesuus tiꞌ qꞌul ichusbꞌal.
4) 1.16—8.30 Nikꞌucheꞌ aas aꞌ viTxaaom u Tioxh u Jesuus.
5) 8.31—16.2 Nikꞌucheꞌ aas bꞌen koꞌn aanima viKꞌaol u Tioxh.
Nital u Kuxh majte kaniꞌch tok qꞌu aanima tiꞌ u Jesuus kꞌuxh aal tiira nichtixval tu qꞌu qꞌesala xoꞌl qꞌu Israeel. Txꞌanel vinukꞌit tibꞌ qꞌu yol tal u Kuxh tiꞌ vichusbꞌal u Jesuus tziꞌ.
QꞌU BꞌAꞌNLA CHAJ CHUSBꞌALTETZ U JESUUS ITZꞌIBꞌA U KUXH
Vipaxsat itziiul viTxaaom u Tioxh u Xhan, bꞌanol vautiismo
1Aꞌ vixeꞌtebꞌal u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz u Jesucristo tzaꞌ, viKꞌaol u Tioxh. 2Echaꞌ vaꞌl itzꞌibꞌaka u Isaias, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh aas tal ech tzaꞌ:
— «In sabꞌaxabꞌsan bꞌen vunchaj saatz.
Aꞌ saxaansan itziiul u bꞌaꞌnla yol,
echaꞌ ibꞌanax tuch bꞌey saatz siꞌaneꞌ.
3Sajeꞌ iviꞌ tu yol tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ.
Satal ech tzaꞌ:
Jikomtixsataj etxumbꞌal vatz Tioxh;
echaꞌ ijikomtixsal bꞌey siatz sebꞌaneꞌ. Chaj.» Chia.—
Texh u Isaias.
4Utz aꞌ nital u Xhan. Tan ipaxsa u yolbꞌal Tioxh tiꞌ ikꞌaxal paav tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ. Utz tal tu qꞌuꞌl ikꞌaxa ipaav aas siꞌan ivautiismo. 5Ech opon qꞌu aanima kꞌatza qꞌuꞌl tikuenta jankꞌal u Judea tuchꞌ qꞌu aa Jerusaleen. Utz motx ikꞌaxa qꞌul ipaav. Ech bꞌanax vautisaar tu u Xhan tu u nimaꞌ Jordaan.
6Uncheeꞌ aatz u toksaꞌm u Xhan tan, chemich xiꞌl camello; tzꞌuꞌm u qitzbꞌal xeꞌaj tuul. Utz sakꞌ tuchꞌ taꞌl kabꞌ u techbꞌubꞌal. 7Utz ipaxsa talax ech tzaꞌ: —Aatz vaꞌl tulka viꞌ, tiira paalchu tijleꞌm sunviꞌ. Aal yeꞌk sikꞌuloꞌk viꞌ soꞌokꞌins chitol el ixaabꞌ tu tajan. 8Aatz in tan, nojchit tu aꞌ koꞌn nunbꞌanvu vautisaarex. Pek aatz vaꞌl tuleꞌ, aꞌ saoksan u Tioxhla Espiiritu sekꞌatza.— Texh u Xhan.
Vibꞌantu ivautiismo u Jesuus
9Uncheeꞌ aatz iꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ, kꞌasuꞌl u Jesuus tu Nazareet tikuenta Galilea. Opon kꞌatz u Xhan. Utz bꞌanax vautisaar tu u nimaꞌ Jordaan. 10Ech aatz jeꞌul u Jesuus tu aꞌ, aꞌ tek til ijajpu u amlika. Utz til ikuꞌl u Tioxhla Espiiritu tibꞌa, echaꞌ paroomaxh. 11Ech uch kꞌasuꞌl maꞌl u yol tu Amlika, tal ech tzaꞌ: —Axh vunKꞌaol vaꞌl tiiꞌin saiꞌ. Utz axh u kꞌujlebꞌal unkꞌuꞌl.— Texh u yol.
Vibꞌanax provaal u Jesuustu u txꞌiꞌliꞌinaj
12Uncheeꞌ iqꞌol bꞌen u Jesuus tu u Tioxhla Espiiritu tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ. 1340 qꞌii iꞌan tziꞌ. Utz bꞌanax provaal isubꞌax tu u txꞌiꞌliꞌinaj. Aꞌ atichku xoꞌl qꞌu jaqꞌaj tzeꞌil txokop. Utz nichtaqꞌax techbꞌubꞌal tu qꞌu aanjel.
Vixeꞌt u Jesuus tiꞌ ipaxsal itziiulu yolbꞌal Tioxh
14Uncheeꞌ aatz maꞌtich ikuꞌ u Xhan tu tzeꞌ, bꞌen u Jesuus tu Galilea tiꞌ ipaxsal talax u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz viQꞌesalail u Tioxh. 15Utz tal ech tzaꞌ: —Tzojpi tek u tiempo, najabꞌy ul viQꞌesalail u Tioxh. Ech kꞌaxataj qꞌul epaav utz, nimataj u bꞌaꞌnla chusbꞌal.— Texhtuꞌ.
Visikꞌlet kaavaꞌl ichusulibꞌu Jesuus
16Uncheeꞌ aatz paal u Jesuus tziꞌ u choo tu Galilea, til u Xhim. Aꞌich imol u Lixh, vitzaꞌqꞌ. Nichmotxtaqꞌ koꞌp u kꞌach tu aꞌ, eesabꞌ txay. Tan jolol eesan txayich. 17Ech tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Niꞌextaj viꞌ. Utz yitꞌ txay tereꞌn koj seteesa tu aꞌ, pek aꞌ savoksavex tiꞌ ichokax aanima.— Texh te.
18Ech yakich motx taqꞌka qꞌul ikꞌach, eesabꞌ txay utz; xambꞌu tiꞌ u Jesuus.
19Bꞌiit koꞌxh paj xaan bꞌen siatz, til qꞌul ikꞌaol u Zebedeo. Ayaꞌ u Jacobo tuchꞌ u Xhan, vitzaꞌqꞌ. Nichmotxikꞌooa ikꞌach tu jukubꞌ. 20Ech sikꞌlel tu u Jesuus utz, motx taqꞌka vitat tuchꞌ qꞌu aqꞌonom tu u jukubꞌ. Utz motx xambꞌu tiꞌ u Jesuus.
U tojchat el tioxhil txꞌiꞌliꞌinaju Jesuus kꞌatz maꞌl u vinaj
21Uncheeꞌ opon u Jesuus tu Capernauum tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ. Utz nichichusuneꞌ. Nichibꞌen tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tu qꞌu ilanbꞌal qꞌii. 22Ech vaꞌlich itzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu aanima tiꞌ u tokebꞌal vichusbꞌal tan, nimnaꞌl atil tijleꞌm tu vichusuneꞌ. Txayoꞌm niꞌan qꞌul iyol. Yitꞌ ech koj aꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar.
23Utz atich okoꞌp maꞌl u vinaj tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, atoꞌk tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Utz qꞌeqꞌuni. 24Tal ech tzaꞌ: —¡Aay! ¿Kam asaꞌ qe Jesuus aa Nazareet? Kꞌuxh ulyaxh, oꞌ ul ayansa qatineꞌ. Tan vootzajle abꞌil axh. Axh viTxaaom u Tioxh.— Texhtuꞌ.
25Pek yaal tu u Jesuus, tal te ech tzaꞌ: —¡Cha atziꞌ! Utz elen kꞌatz u vinaj tziꞌ.— Texh te.
26Ech aatz u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj, techal itꞌuntꞌuꞌlansal u vinaj iꞌana. Qꞌeqꞌuni; ech el kꞌatza. 27Ech kajay aanima motx tzꞌejx ikꞌuꞌl taqꞌo. Utz motx tek tal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —¿Kam tek tokeꞌ atziꞌ? ¿Kam tek akꞌ chusbꞌalil vichusbꞌal tziꞌ? Tan tu koꞌn iyolon tu u tijleꞌm nitel qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj utz, niꞌxhinimaleꞌ.— Texhtuꞌ. 28Ech oora koꞌxh pax itziiul talchu u Jesuus tu kajay vikuenta u Galilea.
Vibꞌanax bꞌaꞌn tu vijiꞌ u Luꞌ
29Uncheeꞌ aatz motx kꞌasuꞌl tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, motx bꞌen tu u tatibꞌal u Xhim tuchꞌ u Lixh. Aꞌ imol u Jacobo tuchꞌ u Xhan. 30Utz tzanlich vi-ixoj jiꞌ u Xhim vatz txꞌach; tajinnajich tu xamal. Utz alax tu u Jesuus. 31Ech xaan tek opon u Jesuus kꞌatza. Itxay siqꞌabꞌ utz, ilak jeꞌ. Utz yakich koꞌxh eloj u xamal tiꞌ. Ech xeꞌt iꞌan echbꞌubꞌal tetz u Jesuus.
Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu sibꞌal yaꞌv
32Aatz tek qꞌu aanima, motx tiqꞌo opon kajay qꞌul iyaꞌv vatz u Jesuus tuchꞌ qꞌuꞌl atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Aꞌ chit maꞌt tek isotz saj. 33Ech sibꞌla aanima tu u tenam tziꞌ, motx mulin topon vatz jubꞌal. 34Utz aatz u Jesuus, iꞌan bꞌaꞌn tu sibꞌal aanima, kꞌuxh chukchaj iyaabꞌil. Utz tojcheꞌl qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj majte. Yeꞌt taqꞌ tzii tu qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj sayoloni tan, jolol tootzajich abꞌil u Jesuus.
Vipaxsat itziiul u yolbꞌal Tioxhu Jesuus tikuenta Galilea
35Uncheeꞌ tiira qꞌalaꞌm chit lakpu u Jesuus. Ankoꞌxh toktoich tereꞌn, bꞌen tu maꞌl u txꞌavaꞌ tzꞌintzꞌochi. Ex iqꞌila isikꞌle Tioxh tziꞌ. 36Ech chokax tu u Xhim tuchꞌ tu tereꞌn qꞌul imol atich kꞌatza. 37Utz aatz ichabꞌa, tal te ech tzaꞌ: —Sibꞌal aanima nichokonaxh.— Texh te.
38Aatz u Jesuus tan, tal te ech tzaꞌ: —Koꞌtaj tu tereꞌn qꞌu talaj tenam qꞌuꞌl najaꞌ tziꞌ. Ech sunpaxsa talax u bꞌaꞌnla chusbꞌal tziꞌ. Tan aꞌ chit vaꞌl ul unbꞌaneꞌ.— Texh u Jesuus. 39Ech ipaxsa talax u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tu kajay vikuenta u Galilea. Utz tojcheꞌl qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz aanima majte.
Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu maꞌl u chꞌaꞌkꞌiꞌ
40Uncheeꞌ opon maꞌl u chꞌaꞌkꞌiꞌ vinaj kꞌatz u Jesuus. Pecheꞌ kuꞌ siatz. Ijaj maꞌl bꞌaꞌnil te ech tzaꞌ: —¿Yetz asaꞌ saꞌan bꞌaꞌn ve?— Texh te.
41Ech txumax iatz tu u Jesuus. Taqꞌ opon viqꞌabꞌ. Ikanoꞌk utz, tal te ech tzaꞌ: —Eeꞌ, sunsaꞌa. Bꞌan bꞌaꞌn.— Texh te. 42Ech tu koꞌxh unmuꞌkꞌul, sotz u chꞌaꞌk kꞌatz u vinaj. Utz yakich iꞌan bꞌaꞌn. 43-44Utz tal bꞌen u Jesuus te bꞌaꞌnil ech tzaꞌ: —Loqꞌ abꞌi iileꞌ. Bꞌaxalich koꞌxh aal tu aanima. Pek kuxh kꞌuch iibꞌ tu u oksan yol vatz Tioxh, ech satileꞌ aas bꞌaꞌntꞌaxh. Iqꞌo bꞌen u txakunsaꞌm tzixeꞌ vaꞌl sakꞌachlu viꞌ u nachbꞌal vaꞌl talka u Moisees tu u oꞌtla mantaar.— Texh te. Ech ichajtu bꞌen.
45Pek taꞌxh kꞌasuꞌl, xeꞌt ipaxseꞌl itziiul u txaichil tziꞌ. Echixeꞌat nichtereꞌnkojtokoꞌp u Jesuus tu qꞌu tenam taqꞌo. Pek nichtexhikaa tiꞌ eluꞌl tenam tu qꞌuꞌl tzꞌinliche. Loqꞌ taꞌxh bꞌanel nichtopon aanima kꞌatza. Til koꞌn nichkꞌaskuꞌl.

Notes


*1:1 Aatz u bꞌaꞌnla chusbꞌal nital tzaꞌ, ayaꞌ u “evangelio” tu kastiya.

1:2 Choktaj u Malaquias 3.1.

1:3 Choktaj u Isaias 40.3.

§1:6 Aatz u yol sakꞌ utz, “langosta” tu kastiya. Pek aatz u yol tu yolbꞌal griego tziꞌ, vaꞌl tzꞌibꞌalik u Yolbꞌal Tioxh tibꞌaxa utz, atil kaꞌvaꞌl tokebꞌal. Ibꞌiich unvatzul txikon echbꞌubꞌal. Utz ibꞌiich untanul txokop majte; ayaꞌ u sakꞌ sukuvatz. Ech yeꞌ ootzajibꞌe abꞌiste vaꞌl nichtechbꞌu u Xhan te.

*1:14 Aatz u bꞌaꞌnla chusbꞌal nital tzaꞌ, ayaꞌ u “evangelio” tu kastiya. Utz aatz u yol “viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika”, ayaꞌ u “reino de Dios” oj “reino de los cielos” chu tu kastiya.

1:21 Aatz u yol “chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar”, ayaꞌ u “sinagoga” tu kastiya.

1:24 Aatz u yol “viTxaaom u Tioxh” nital tzaꞌ, ayaꞌ u yol “Cristo” tu u yolbꞌal griego, “Mesías” tu u yolbꞌal hebreo utz, “ungido” tu kastiyamajte.