Sulemani ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu bla Alabatosoba kɔnɔ
(Kibaroyaw flanan 5.2–6.2)
1Ayiwa, masacɛ Sulemani ka Izirayɛli cɛkɔrɔbaw, ani maraw ta kuntigiw, ani a gbatigiw bɛɛ lajɛn a yɛrɛ kɔrɔ Zeruzalɛmu, ka na Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ta ka bɔ Dawuda ta masabonba* kɔnɔ, min bɛ Siyɔn.
2Izirayɛli cɛw bɛɛ nana lajɛn masacɛ Sulemani kɔrɔ, Etanimu karo ta ɲanagbɛ wagati ra, min ye san karo wolonflanan ye.
3Izirayɛli cɛkɔrɔbaw bɛɛ nana. Sarakalasebagaw ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta. 4O ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta, ani Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon*, ani fɛn saninman minw bɛɛ tun bɛ fanibon kɔnɔ. Sarakalasebagaw ni Levi ta mɔgɔw le ka o fɛnw ta ka taga. 5Masacɛ Sulemani, ani Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ tun nana lajɛn a kɔrɔ, o bɛɛ tun bɛ jɛnɲɔgɔnya kɛsu ɲa fɛ; o ka sagaw ni misiw kɛ saraka ye; a cayakojugu fɛ, mɔgɔ tun tɛ se k’a jate k’a da lɔn.
6Sarakalasebagaw tagara ni Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye ka taga a bla a blayɔrɔ ra, Alabatosoba kɔnɔnɔyɔrɔ ra, yɔrɔ saninmanba kɔnɔ, serubɛn mɛlɛkɛw kamanw jukɔrɔ; 7sabu serubɛn mɛlɛkɛw kamanw tun foninin bɛ jɛnɲɔgɔnya kɛsu blayɔrɔ kunna. O kamanw tun ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ni a ta berew bɛɛ datugu. 8O tun ka berew janya, k’a kɛ fɔ mɔgɔ tun bɛ se ka to yɔrɔ saninman kɔnɔ, yɔrɔ saninmanba donda ra k’a ye; nka mɔgɔ tun tɛ se ka to kɛnɛ ma k’a ye. O fɛnw tora o yɔrɔ le ra yi fɔ bi.
9Foyi wɛrɛ tun tɛ jɛnɲɔgɔnya kɛsu kɔnɔ ni kabakuru walaka fla tɛ; Musa le tun ka o bla a kɔnɔ Horɛbu kuru yɔrɔ ra, wagati min Matigi Ala tun ka jɛnɲɔgɔnya don ni Izirayɛlimɔgɔw ye, o bɔtɔ Misiran jamana ra.
10Sarakalasebagaw nana bɔ yɔrɔ saninman kɔnɔ tuma min na, sankaba jamijan ka Matigi Ala ta batoso bɛɛ fa. 11Sarakalasebagaw ma se ka lɔ ka sarakaw bɔ tuun sankaba kosɔn, sabu Matigi Ala ta nɔɔrɔ tun ka Alabatoso fa.
12Sulemani ko: «Matigi Ala, ele tun k’a latigɛ ko i bɛ to dibiba le kɔnɔ! 13Ne ka so ɲumanba dɔ lɔ i ye, i bɛna to yɔrɔ min na, wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ!»
Sulemani ta kuma
(Kibaroyaw flanan 6.3-11)
14O kɔ, masacɛ k’a ɲasin Izirayɛli jama bɛɛ lajɛnnin ma, ka dugawu kɛ o ye ka o lɔnin to.
15A ko: «Ne bɛ baraka la Matigi Ala ye, Izirayɛli ta Ala, sabu a da tun ka layiri min ta ne facɛ Dawuda ye, a ta sebagaya ka o layiri dafa. A tun k’a fɔ a ye ko: 16‹Kabini lon min na ne ka ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran jamana ra, ne tun ma dugu si ɲanawoloma Izirayɛli ta gbaw si ra, k’a fɔ ko o ye so lɔ, ne tɔgɔ bɛ se ka sigi yɔrɔ min na. Nka ne ka Dawuda le ɲanawoloma k’a kɛ ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ta ɲamɔgɔ ye.› 17A kɔni tun bɛ ne facɛ Dawuda jusu ra ka Alabatosoba dɔ lɔ Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala tɔgɔ ra. 18Nka Matigi Ala k’a fɔ ne facɛ Dawuda ye ko: ‹I n’a fɔ a bɛ i jusu ra ka so dɔ lɔ ne tɔgɔ ra, o miiriya min bɛ i jusu ra o ka ɲi. 19Nka ele le tɛna o so lɔ. I dencɛ, min ye i yɛrɛ woroden ye, o le bɛna o so lɔ ne tɔgɔ ra.› »
20Sulemani ko tuun, ko: «Matigi Ala tun ka layiri min ta, a ka o dafa. Ne nana kɛ ne facɛ Dawuda nɔ ra, ka sigi masaya ra Izirayɛli jamana kunna, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ cogo min na; ne ka o so lɔ Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala tɔgɔ ra. 21Wagati min na Matigi Ala tun ka an bɛmaw labɔ Misiran jamana ra, a tun ka jɛnɲɔgɔnya min don ni an bɛmaw ye, o jɛnɲɔgɔnya kitabu bɛ kɛsu min kɔnɔ, ne ka o kɛsu blayɔrɔ kɛ o so kɔnɔ.»
Sulemani ka Ala daari
(Kibaroyaw flanan 6.12-40)
22Ayiwa, masacɛ Sulemani lɔra Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn* ɲa fɛ, k’a ɲasin Izirayɛli jama bɛɛ ma, k’a boro fla kɔrɔta san fɛ, k’a fɔ ko: 23«E, Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala! Ele bɔɲɔgɔnko Ala tɛ san fɛ, sankolo ra, walama dugu ma, dugukolo kan yan. I ta jɔn minw bɛ i ta siraw tagama ka ɲa ni o jusukun bɛɛ ye, i bɛ to jɛnɲɔgɔnya ra ni olugu ye ka koɲuman kɛ o ye. 24O ra, i tun ka min fɔ i ta jɔncɛ ye, min ye ne facɛ Dawuda ye, i ka o kɛ. I yɛrɛ da tun ka o layiri min ta a ye, i yɛrɛ boro ka o le dafa bi.
25«Ayiwa, sisan Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala, i tun ka layiri min ta i ta jɔncɛ ye, min ye ne facɛ Dawuda ye, o layiri dafa a ye. I tun k’a fɔ a ye ko: ‹I dencɛ dɔ bɛna sɔrɔ tuma bɛɛ, min bɛna sigi masaya ra ne ɲa kɔrɔ, Izirayɛlimɔgɔw kunna, ni o kɔni ka o tagamacogo kɔrɔsi, ka tagama ka ɲa ne ɲa kɔrɔ, i ko ele yɛrɛ tagamana cogo min na.› 26Ayiwa, sisan, Izirayɛli ta Ala, i tun ka o kuma min fɔ i ta jɔncɛ ye, min ye ne facɛ Dawuda ye, a to o kuma ye kɛ can ye sa!
27«Nka yala can yɛrɛ ra Ala bɛ se ka to dugukolo kan yan wa? Sankolo ni a bonya bɛɛ lajɛnnin, ni Ala ma se ka kun o kɔnɔ, o tuma ne ka nin so min lɔ i ye, o bɛna mun le ɲa sa? 28O bɛɛ n’a ta, Matigi Ala, ne ta Ala, i toro malɔ i ta jɔncɛ ta daariri ni a ta makarikan na; i ta jɔncɛ kulekan ni a ta daarikan lamɛn bi. 29I janto nin so ra su ni tere; sabu i k’a layiri ta ko i tɔgɔ bɛna sigi nin yɔrɔ le ra. I ta jɔncɛ bɛ daariri min kɛra nin yɔrɔ ra, o lamɛn!
30«Ni i ta jɔncɛ ni i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ka o ɲasin nin yɔrɔ ma ka daariri kɛ tuma o tuma, i ye sɔn ka o ta makarikan lamɛn. I ye to i sigiyɔrɔ ra, sankolo ra, ka o lamɛn. I ye o lamɛn ka yafa o ma.
31«Ni dɔ k’a mɔgɔɲɔgɔn hakɛ ta, ni a fɔra ko o tigi ye kari o ko kosɔn, ni a ka kan ka kari i ta sarakajɛnifɛn le ɲa fɛ nin so kɔnɔ yan, 32ele le bɛna to sankolo ra ka o ko lamɛn; ele yɛrɛ le bɛna i ta jɔnw kiti tigɛ, ka o ko ɲanabɔ. Min jarakira, i bɛ kiti ben o kan, k’a ta kɛwale kunko ben a yɛrɛ kan; min jo lo, i bɛ jo di o ma, k’a mina ka kaɲa ni a ta terenninya ye.
33«Ni i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw nana taga kɛrɛ ra, ni o juguw tagara se o ra, k’a sababu kɛ ko o ka i hakɛ ta, ni o sekɔra ka na i fɛ ka na i tɔgɔ bonya, ka daaririw, ani makarikanw fɔ i ye nin so kɔnɔ yan, 34i ye to sankolo ra ka sɔn ka o lamɛn. I ye i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ta jurumunw yafa o ma; i ka jamana min di o bɛmaw ma, i ye o lasekɔ ka na o jamana ra tuun.
35«Ni sankolo nana datugu, k’a kɛ ko sanji tɛ nana tuun, k’a sababu kɛ ko i ta mɔgɔw ka i hakɛ ta, ni o ka ɲasin nin so ma ka i daari, ka i tɔgɔ bonya, ka o ta jurumunw dabla ka na i fɛ, 36sabu o ta jurumunw ta ko ka o jusu kasi, o tuma, i ye to sankolo ra ka i ta jɔnw lamɛn, minw ye i ta mɔgɔw ye, Izirayɛlimɔgɔw; i ye o ta jurumunw yafa o ma. O ka kan ka siraɲuman min tagama, i ye o yira o ra, ka sanji ben dugukolo kan, i ka o dugukolo min di o ma k’a kɛ o ta ye.
37«Ni kɔngɔ nana ben jamana kan, walama banajugu, walama simancɛnbanaw, walama ni ɲɔdomutɔnw ni tumuwulenninw nana simanw cɛn, walama ni Izirayɛlimɔgɔw juguw nana o lamini o ta duguw kɔnɔ, dugu minw lamininin bɛ ni kogow ye, ni banajugu, walama ni kojugu o kojugu le benna mɔgɔw kan, 38ni i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ kelen kelen jusu kasira kosɛbɛ o ko ra, ni o min o min ka i daari, ka makarikanw fɔ, ka o boro sin nin so ma, 39i ye to i sigiyɔrɔ ra sankolo ra yi ka o lamɛn. I ye yafa o ma, ka bɛɛ sara ka kaɲa ni a ta kɛwale ye, sabu ele kelen le ka adamadenw bɛɛ jusukunnako lɔn. 40Ni o kɛra, o bɛna siran i ɲa, ka to i ta sariyaw sira kan wagati bɛɛ, nin jamana ra, i ka nin jamana min di an bɛmaw ma.
41«Ayiwa, lonan minw tɛ i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw dɔw ye, ni olugu dɔ bɔra jamanajan dɔ ra ka na yan, i tɔgɔ kosɔn, 42sabu o bɛna i tɔgɔba, ani i ta sebagaya, ani i ta baraka bonya ko mɛn, ni o dɔ nana a ɲasin nin so ma ka i daari, 43i ye to i sigiyɔrɔ ra sankolo ra k’a lamɛn. Ni o lonan ka i daari fɛn o fɛn na, i ye o kɛ a ye, janko dugukolo siyaw bɛɛ ye i tɔgɔ lɔn, ka siran i ɲa, i n’a fɔ i yɛrɛ ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw; o ye a lɔn ko ne ka nin so min lɔ, ko i tɔgɔ le bɛ batora o so kɔnɔ.
44«Ni i ta mɔgɔw nana bɔ ka taga o juguw kɛrɛ, ni a ka kɛ yɔrɔ o yɔrɔ ye, ni o ka o ɲasin i ta dugu ma, i ka dugu min ɲanawoloma, ka o ɲasin nin so ma, ne ka nin so min lɔ i ye, ni o ka ele Matigi Ala daari, 45i ye to sankolo ra ka o ta daaririw, ani o ta makarikanw lamɛn, ka lɔ ni o kunko ye.
46«Ni o ka i hakɛ ta, sabu mɔgɔ si tɛ yi ni min tɛ jurumun kɛ, ni i dimina o kɔrɔ ka o don o juguw boro, ni o juguw ka o mina ka taga ni o ye jɔnya ra o ta jamana ra, yɔrɔjan na, walama yɔrɔsurun na, 47o minana ka taga jamana min na, ni o tora yi ka o ta miiriya yɛlɛma, ni o nimisara ka makarikanw fɔ i ye o minabagaw ta jamana ra yi, k’a fɔ ko: ‹An ka jurumun kɛ, an ka ko bɛnbari kɛ, an jarakira›, 48ka o to o jamana ra yi, o juguw ka o mina ka taga ni o ye jamana min na, ni o sekɔra ka na i fɛ ni o jusukun bɛɛ ye, ani o nin bɛɛ ye, ka o ɲasin nin jamana ma, i ka jamana min di o bɛmaw ma, ani ka o ɲasin nin dugu ma, i ka nin dugu min ɲanawoloma, ka o ɲasin nin so ma, ne ka min lɔ i ye, ni o ka i daari, 49i ye to i sigiyɔrɔ ra sankolo ra ka o ta daaririw, ani o ta makarikanw lamɛn, ka lɔ ni o kunko ye. 50I ye yafa i ta mɔgɔw ma, sabu o ka i hakɛ ta; ni o ka kojugu o kojugu kɛ ka i hakɛ ta, i ye yafa o ma o bɛɛ ra, k’a to o minabagaw ye makari o ra, 51sabu i ta mɔgɔw lo; o kɛra i ta ye, sabu ele le ka o labɔ Misiran jamana ta nɛgɛgba tasuma ra.
52«Sabari ka i janto i ta jɔncɛ ta makarikan na, ani i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ta makarikanw; ni o ka i tɔgɔ wele tuma o tuma, i ye o lamɛn; 53sabu, ele Dunuɲatigi Ala, ele le ka an ɲanawoloma ka an bɔ dugukolo siya tɔw bɛɛ cɛ ra, ka an kɛ i ta ye, i n’a fɔ i tun k’a fɔ an ye i ta jɔncɛ Musa sababu ra cogo min na, wagati min i ka an bɛmaw labɔ Misiran jamana ra.»
Sulemani ka dugawu kɛ jama ye
54Ayiwa, Sulemani ka nin daaririw bɛɛ fɔ, ani ka nin makarikanw fɔ Matigi Ala ye ka ban tuma min na, a wurira ka bɔ Matigi Ala ta sarakabɔnan kɔrɔ, sabu a tun k’a kinbiri gban o yɔrɔ le ra k’a boro fla kɔrɔta san fɛ ka Ala daari. 55O kɔ, a wurira ka lɔ, k’a kan kɔrɔta ka dugawu kɛ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛnnin ye; a ko:
56«Matigi Ala baraka, sabu a ka laganfiya di a ta mɔgɔw ma, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye, i n’a fɔ a tun k’a layiri ta an ye cogo min na. A tun ka koɲuman minw bɛɛ layiri ta an ye a ta jɔncɛ Musa sababu ra, o layiri si ma to ni a ma dafa. 57An Matigi Ala ye kɛ ni an ye, i n’a fɔ a tun bɛ ni an bɛmaw ye cogo min na; a kana an to an kelen na, a fana kana ɲina an kɔ ka ye! 58A ye an jusukun yɛlɛma ka an lana a yɛrɛ fan fɛ, janko an ye a ta siraw bɛɛ tagama, ani a k’a ta kumaw ni a ta ciw ni a ta kolatigɛnin minw bɛɛ fɔ an bɛmaw ye, an ye o bɛɛ sira tagama. 59Ne ka nin kuma minw bɛɛ fɔ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, i ko makarikanw, o kumaw ye to Matigi Ala, an ta Ala hakiri ra su ni tere, janko a ye a ta jɔncɛ ni a ta mɔgɔw dɛmɛ, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye; ni o mako ka kɛ fɛn o fɛn na lon o lon, a ye o kɛ o ye. 60Ni o kɛra, dugukolo siyaw bɛɛ bɛna a lɔn ko Matigi Ala le ye Ala ye, ko Ala wɛrɛ tɛ yi ale kɔ. 61O le kosɔn, aw kɔni ka kan ka tugu Matigi Ala, an ta Ala kɔ ni aw jusukun bɛɛ ye, ka tagama ka kaɲa ni a ta cifɔninw ni a ta kumaw ye, i n’a fɔ aw b’a kɛra cogo min na bi.»
Alabatosoba ta ɲanagbɛ
(Kibaroyaw flanan 7.1-10)
62Masacɛ Sulemani ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ka sarakaw bɔ Matigi Ala ye. 63Masacɛ Sulemani ka ninsɔndiya saraka* minw bɔ Matigi Ala ye, o kɛra misi waga mugan ni fla (22 000); sagaw ni baw faranin ɲɔgɔn kan, o kɛra bɛgan waga kɛmɛ ni mugan (120 000). Masacɛ ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ka o sarakaw le bɔ ka Matigi Ala ta batoso saninya k’a bla a ta baara kama.
64O lon kelen na, Alabatoso lukɛnɛ cɛmancɛyɔrɔ min bɛ Matigi Ala ta so ɲafɛyɔrɔ ra, Masacɛ Sulemani ka o yɔrɔ saninya, janko ka saraka jɛnitaw* ani siman sarakaw* ani jɛnɲɔgɔnya sarakaw* turuw jɛni o yɔrɔ ra; sabu sarakajɛnifɛn* siranɛgɛraman min bɛ Matigi Ala ta batoso ɲa fɛ, o tun dɔgɔyara sarakaw bɛɛ ma; saraka jɛnitaw, ani siman sarakaw, ani jɛnɲɔgɔnya sarakaw turuw bɛɛ tun tɛ se ka jɛni o sarakajɛnifɛn kan.
65Masacɛ Sulemani ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ka ɲanagbɛ kɛ o wagati ra. K’a ta Lebo Hamati, ka taga a bla fɔ Misiran kɔba kɔrɔ, jama caman tun nana ka bɔ o yɔrɔw bɛɛ ra, ka na lajɛn Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ka o ɲanagbɛ kɛ fɔ tere wolonfla; o kɔ, o ka tere wolonfla wɛrɛ kɛ, k’a bɛɛ lajɛnnin kɛ tere tan ni naani. 66O tere seeginan, masacɛ ka jama labla. Mɔgɔw ka dugawu kɛ masacɛ ye, ka taga o ta so. Matigi Ala tun ka koɲuman minw bɛɛ kɛ a ta jɔncɛ Dawuda ye, ani a ta mɔgɔw ye, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye, o bɛɛ jusu diyanin tun bɛ ɲagarira o kow kosɔn.