Injiili eya
YOWAANA
Amangʼana ku owuimpi
Ebuuki eya *Injiili eya Yowaana yajojwa no *Omutumwa Yowaana. Yagijoja agati eya emiaka egia 90–96 ni yawanga Efeeso. Yaagalanga mbwe awantu awagisoma waganye mbwe Yesu *Kristo nio *Meesia, Omuzia owa Katonda, kugere watuukre owulamu owutariwua ku okuganya ku Yesu oyo (20:31). Mu ebuuki eno, Yowaana alagana owulamu ne empurizanio eya Yesu yawanga nayo ni Katonda ni yawanga na akiari okuuza ku ekialo (1:1–3). Yowaana amueta mbwe ‘Ingʼana’ eriagera ewintu wiona ewialukwa ni wiwaao. Lwona, alagana amankono aga Yesu yakola agawula mu ebuuki zindi no okutawurizania agati ya Yesu na awakangasi awa *Awayaudi awawulanga no okuganya, alala ne engerera ezia yagerera nazio awalonzi waae ni yawanga na akiari okuitwa. Ni Yesu yamala okufwa kandi aziuka, Yowaana atulaga kiomo yafumira awatumwa waae na akiari okuguluka aniina ku igulu.
Injiili eya Yowaana etugerera mbwe Yesu ni Katonda kuwuene nikulondokana no owuami ne emirimo giae. Tuigerera ku Yesu ni kuwitra ku amangʼana agatulaga owufwanani owua emirimo giae no owulamu wuae. Agandi ku amangʼana ago gari owueru, omukaati ogwa kuwuene, amanzi aga owulamu, engira, ekiriango, omwayi omulootu, *omuzabiibu, owuene, owulamu, alala no olugonzi. Yowaana afwana osonga ku ewintu ewiri mu ebuuki zindi ezia injiili, kutio ajoja amangʼana amangi agawula mu ebuuki zindi ezia injiili. Amangʼana agari no owuzito ino mu endagano agagamba-gamba ku olugonzi olwa Katonda (3:16), gatumanyisia olugonzi olwa Yesu ari nalwo na awantu awamuganyireko, no owuolu owua okuganya kureetra omuntu ori ku Kristo.
Ingʼana eriairana riwa omuntu
1Mu owutanikro, ingʼana riawangao. Ingʼana riawanga ni Katonda kandi ingʼana riazane erio riawanga Katonda. 2Okuemera mu owutanikro, ingʼana rino rimiire okuwaao ni Katonda. 3Ewintu wiona wiawaao mala ni kuwita ku ingʼana, kandi kiwulao-uwula ekintu ekiawaao ni kutawitiire ku iye. 4Ingʼana riesana owulamu kandi owulamu owuo wuri owueru owumurikra awantu woona. 5Owueru wuwala mu ekierema ekiri mu ekialo, ni kukawa kutio, ekierema ekio ngakiesa okuwuzimia. 6Ario omuntu owa Katonda yatuma ku awantu. Omuntu ono yaetwanga mbwe Yowaana. 7Yaaza okulaga awantu amangʼana aga owueru owuo kugere ku amangʼana gaae, ni kuesekana, awantu woona waganye ku owueru wuazane. 8Iye omwene ngakawanga owueru owuo yaaya, ni yaaza mala okulaga awantu amangʼana ku owueru owuo. 9Owueru owua kuwuene wuno, owumurikra awantu woona, wuazanga ku ekialo.
10Yawanga ku ekialo, ni kukawa mbwe ekialo kialukwa ni kuwita ku iye, awantu awa ku ekialo ngawakamumanyirizia. 11Yaaza ku awantu waae omwene, na awaae awo ngawakamuingizia. 12Na awantu woona awaamuingizia kandi awaaganya ku eriina riae, yawa-aa amaani aga okuwa awaana awa Katonda. 13Yaaya, ngʼana awaana awaaiwulwa mu engira eya amasaai, nakuwa mu okuagala okwa omuntu nakuwa omusaaza, ni na awaana awa Katonda nio ogerre ni wawa awaana waae.
14Ingʼana riawa omuntu kandi riamenya agati iifu. Tumiire okuwona owunene wuae — owunene owua omulala engʼene owaaza na aema ku Soifu Katonda, na aizuule no owusiza no owuene. 15Yowaana na amugamba-gambako aogerera na awoola otino, “Ono nio owa nyawanga ni ngamba-gambako olwa nyawoola mbwe, ‘Omuntu ooza enyima wange, ankirre ale aeniki yasooka okuwaao inze ni nkiari.’ ” 16Ee, ni kuema ku owusiza wuae owungi, tumiire okutuukra ensereki enyingi okukira eya twawanga nayo enyima. 17Kuri kutio aeniki *ensikirra ziaezaniwua ni kuwitra ku Muusa, no owusiza no owuene wiaza ni kuwitra ku Yesu *Kristo. 18Awulao-uwula omuntu omiire okuwona Katonda, ogawuuke no Omuzia owa Katonda omulala engʼene, oisigikaane ni Katonda Soifu. Iye nio omiire okugera awantu ni wamanya Soifu Katonda.
Ekiagera Yowaana Omubatiisi na abatiisa awantu
19Kino nikio ekintu ekia Yowaana yawoola olwa awakangasi awa ediini eya *Awayaudi awa ku omugizi ogwa Yerusaleemu waamutumra *awoozia na *Awalaawi okumuwuuzia owa yawanga. 20Yowaana ngakalowa okuwairania, ni yawoola owuigoloole geeza otino, “Inze ngʼandi *Meesia yaaya.”
21Kutio waamuwuuzia kandi watino, “Kane ori anu? Ni iwue Eliija oiraane ku ekialo?” Yowaana yawairania mbwe, “Yaaya ngʼani inze.” Waamuwuuzia kandi watino, “Kusi ni iwue *Omugambi owa Katonda owa tumiire okuwa ni turindirra?” Ni Yowaana yawairania kandi na awoola mbwe, “Yaaya ngʼandi iye.” 22Owutuukre, waamuwuuzia watino, “Katio ni iwue anu kane? Tulage kugere tutuukre ekia tugia okulaga awatutumre. Iwue, ekia okaiwoolako omwene niki?”
23Yowaana yawairania na amangʼana aga Isaaya omugambi owa Katonda otino, “Ni inze omwoyo ogwa omuntu oetana mu ekeewa na awoola mbwe, ‘Mugolole engira eya Omwami ewe enyigolovu.’ ”
24Awantu awaatumwa ni waema ku *Awafarisaayo waria 25waamuwuuzia watino, “Ekigera no obatiisa awantu katio niki, ni kandi ngori Eliija, namba Meesia, ni lwona ngori Omugambi?”
26Yowaana yawairania otino, “Inze mbabatiisa na amanzi, na ario omuntu agati iinyu owa mutamanyire. 27Oyo nio omuntu ooza enyima wange, owa ngʼasugre namba okusiwula engoe ezia ewiraato wiae.”
28Ewintu wino wiona wiaikola Bethania, eri nyaluwega olwa ewufumanyanga eya oluuzi olwa Yordaani, aa Yowaana yabatiisanga awantu.
Yesu Ekimaatwa ekia Katonda
29Owuire owualondako Yowaana yawona Yesu na amuuzako ampi. Yalaga awa yawanga nawo otino, “Muwoneko, ono nie Ekimaatwa ekia Katonda ekitoolao amawi aga ekialo. 30Ni iye owa nyagamba-gambrengako olwa nyawoolanga mbwe, ‘Omuntu ooza enyima wange, ankirre ale aeniki yasooka okuwaao inze ni nkiari.’ 31Omwene ngʼanyakawanga ni manyire mbwe ni iye Meesia, ni nyaaza okubatiisa awantu na amanzi kugere Awaisraeli wamumanye.”
32Nikuemao, Yowaana yamuwoolako owuyanga otino, “Nyawona *Omwoyo Omweru na aika okuema ku igulu mu embonekano eya iemba-emba, mala rimugwiriirako. 33Katonda owantuma mbwe mbatiise awantu na amanzi, arekeko okundaga mbwe, ‘Omuntu owa oriwona Omwoyo Omweru ogwa Katonda na agwiriirako, oyo nio omuntu ooza okubatiisa awantu no Omwoyo Omweru ogwa Katonda,’ ngʼankamumanyiriizie mbwe ni iye Meesia. 34Miire okuwona ekintu ekio ni kimwikolako, kandi mboola owuyanga mbwe ono nio Omuzia owa Katonda.”
Awalonzi awa Yesu awa kuluweri
35Enkio walwo, Yowaana yawanga alala ao na awalonzi waae wawiri. 36Olwa yawona Yesu na awita, yawoola otino, “Muwoneko, oria nio Ekimaatwa ekia Katonda!”
37Olwa awalonzi waae wawiri wano waamuwurra na awoola otio, waatanika okulonda Yesu. 38Yesu yawarra enyima, awona ni wamulonda mala awawuuzia otino, “Ekia muagala niki?”
Waamuirania ni wamuwuuzia watino, “Rabii, omenyerei?” (‘Rabii’ rilagana mbwe ‘Omugerezi’) 39Yesu yawairania otino, “Muuze muwone.” Kutio waagia nae wawona aa yawanga na amenyere kandi waweera ao nae owuire owuo. Waagia nae ni zigia okutuuka enyinga ine ezia kunkio.
40Omulala ku awalonzi awa Yowaana owawurra ekia Yowaana yawoola mala atanika okulonda Yesu ono, yawanga Andereeya wamwawu Simioni Petro. 41Ekia Andereeya yasooka okukola, no okuagala wamwawu waae Petro, kandi olwa yamutuukra yamulaga otino, “Tutuukiire Meesia!” (‘Meesia’ ne ekingʼana ekia Oluibrania ekilagana mbwe ‘Kristo, omulowole owa Katonda.’) 42Nikuemao yatoola Petro aira ku Yesu. Olwa waamutuukra, Yesu yamuwariira aemao amulaga otino, “Iwue ni Simioni omuzia owa Yowaana. Ni, ooza okuetwa ne eriina ‘*Keefa’ erigalusiwua mbwe Petro.” (‘Petro’ ne ekingʼana ekia Olugiriiki ekilagana mbwe ‘olutare.’)
Yesu aetre Piliipo ni Nathanieli
43Enkio walwo, Yesu yawona mbwe agie Galiili. Yagia atuukra Piliipo amulaga otino, “Ndonde.”
44Piliipo yoona yaemanga ku omugizi ogwa Bethsaida aa Petro ni Andereeya woona waaemanga. 45Piliipo yagia atuukra Nathanieli amulaga otino, “Nathanieli, mwakuuno tutuukiire omuntu owa Muusa yajojako mu ensikirra kandi owa awagambi awa Katonda woona waajojako. Omuntu wazane aetwa Yesu, omuzia owa Yoseefu, Omunazareeti.”
46Nathanieli yamuirania otino, “Owoola mbwe Omunazareeti? Lwona kirio ekilootu ekikaema Nazareeti?” Piliipo yamulaga otino, “Iza owone kane.”
47Olwa Yesu yawona Nathanieli na aaza ampi, yamulaga otino, “Awiifu muwoneko Omuisraeli omwene-omwene owulamo owuweeyi.”
48Nathanieli yawuuzia Yesu otino, “Iwue oreetere otie okummanya?” Yesu yamuirania mbwe, “Nkuwuine olwa owerenga no okiaikaale ansi ku omukuyu aaria, Piliipo na akiari okukueta.”
49Nikuemao, Nathanieli yairania Yesu na amulaga otino, “Omugerezi, kane ori Omuzia owa Katonda kuwuene! Ni iwue Omwami owa Awaisraeli.”
50Yesu yamulaga otino, “Owuo oweere no okuganya aeniki nkulagre mbwe nkuwuine no okiaikaale ansi ku omukuyu? Ooza okuwona ewintu ewikate-kaate okukira ago.” 51Yagia emberi na awoola otino, “Kuwuene-kuwuene, mbalaga mbwe muuza okuwona igulu ni ri-iguka kandi ne *enyankoi awa Katonda waniina kandi ni waika ku *Omuzia owa Omuntu.”