1[Audite, filii, disciplinam patris, et attendite ut sciatis prudentiam. 2Donum bonum tribuam vobis: legem meam ne derelinquatis. 3Nam et ego filius fui patris mei, tenellus et unigenitus coram matre mea. 4Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuum; custodi præcepta mea, et vives. 5Posside sapientiam, posside prudentiam: ne obliviscaris, neque declines a verbis oris mei. 6Ne dimittas eam, et custodiet te: dilige eam, et conservabit te. 7Principium sapientiæ: posside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam. 8Arripe illam, et exaltabit te; glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus. 9Dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te.] 10[Audi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur tibi anni vitæ. 11Viam sapientiæ monstrabo tibi; ducam te per semitas æquitatis: 12quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. 13Tene disciplinam, ne dimittas eam; custodi illam, quia ipsa est vita tua. 14Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. 15Fuge ab ea, nec transeas per illam; declina, et desere eam. 16Non enim dormiunt nisi malefecerint, et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. 17Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. 18Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. 19Via impiorum tenebrosa; nesciunt ubi corruant. 20Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. 21Ne recedant ab oculis tuis: custodi ea in medio cordis tui: 22vita enim sunt invenientibus ea, et universæ carni sanitas. 23Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit. 24Remove a te os pravum, et detrahentia labia sint procul a te. 25Oculi tui recta videant, et palpebræ tuæ præcedant gressus tuos. 26Dirige semitam pedibus tuis, et omnes viæ tuæ stabilientur. 27Ne declines ad dexteram neque ad sinistram; averte pedem tuum a malo: vias enim quæ a dextris sunt novit Dominus: perversæ vero sunt quæ a sinistris sunt. Ipse autem rectos faciet cursus tuos, itinera autem tua in pace producet.]
Notes
*4:1 Audite, filii. Hinc exhortaturus ad philosophiam, qualiter ipse sapientiam sit a patre edoctus, explicat.
†4:3 Nam et ego. Nihil magis ad spem percipiendæ sapientiæ mentes erigit, quam cum eos, quos in sapientia jam clarescere miramur, aliquando parvulos et indoctos fuisse meminimus. Unigenitus coram matre. Quare autem Salomon se unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum præcessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine nomine, quasi nunquam esset, de vita decessit?
‡4:4 Suscipiat, etc. Hujusmodi monita Salomoni a David patre data: qui Verba dierum relegit, invenit.
§4:5 Posside. In omnibus quæ possides, etc., usque ad juventam, venditis omnibus, comparavit.
**4:9 Dabit capiti. Patet de Salomone, etc., usque ad et corona insuper vitæ in futuro dabitur.
††4:10 Audi, fili mi. Expositis his quæ a patre acceperat, redit ad docendum auditorem sapientiam, quam cœpit.
‡‡4:11 Per semitas æquitatis. Semitæ, id est actiones æquitatis, etc., usque ad in viam pacis dirigentur.
§§4:12 Et currens. Quo amplius et alacrius ad implenda Dei mandata cucurreris, eo minus adversa, quæ te impediant timebis. Nam quicunque in prava actione desudant, offendiculum in medio cursu reperiunt, quia extemplo, dum non provident, rapiuntur ad pœnam.
***4:17 Comedunt panem impietatis. In actione scelerum, etc., usque ad testatur Scriptura.
†††4:18 Justorum autem semita. Justorum opera in luce scientiæ peraguntur, et æternam ducunt ad vitam quæ est perfecta dies.
‡‡‡4:19 Via impiorum. Dicit de his, etc., usque ad quia currens non habebit offendiculum.
§§§4:20 Fili mi, ausculta sermones meos. Auscultandum monet sermonibus suis, et recedendum a cogitationibus pravis.
*4:23 Omni custodia serva cor tuum. Sunt qui recte vivere videntur hominibus, etc., usque ad modus æstimatur vitæ.
†4:24 Remove a te. Duobus modis sciendum est, ut os tuum ne pravum loquatur aliquid: tua labia ne detractionibus assuescant custodias; et alios quoque, quos huic vitio subditos nosti, ne te corrumpant, fugias.
‡4:25 Et palpebræ. Iter justitiæ, etc., usque ad meditando prævidere.
§4:26 Stabilientur. Ne levitate mentis a proposito bono movearis, unde Apostolus: Stabiles estote et immobiles, abundantes in opere Domini semper I Cor. 15..
**4:27 Ne declines. Dextera via bona est, etc., usque ad quod et de cæteris virtutibus et vitiis eodem modo intelligitur. Averte pedem tuum. Hoc est, ne huc vel illuc a recto devies, quia virtutes discretionem quærunt, quarum nimietas omnis in vitio est. Si averteris a malo pedem tuum. Si bona, quæ docui, Domino adjuvante, facere studueris, aderit ipse propitius conatibus tuis, ut et nunc recte ingredi, et tunc ad pacem valeas pervenire æternam.
Audite, filii. Hinc exhortaturus ad philosophiam, qualiter ipse sapientiam sit a patre edoctus, explicat.
Nam et ego. Nihil magis ad spem percipiendæ sapientiæ mentes erigit, quam cum eos, quos in sapientia jam clarescere miramur, aliquando parvulos et indoctos fuisse meminimus. Unigenitus coram matre. Quare autem Salomon se unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum præcessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine nomine, quasi nunquam esset, de vita decessit?
Suscipiat, etc. Hujusmodi monita Salomoni a David patre data: qui Verba dierum relegit, invenit.
Posside. In omnibus quæ possides, etc., usque ad juventam, venditis omnibus, comparavit.
Dabit capiti. Patet de Salomone, etc., usque ad et corona insuper vitæ in futuro dabitur.
Audi, fili mi. Expositis his quæ a patre acceperat, redit ad docendum auditorem sapientiam, quam cœpit.
Per semitas æquitatis. Semitæ, id est actiones æquitatis, etc., usque ad in viam pacis dirigentur.
Et currens. Quo amplius et alacrius ad implenda Dei mandata cucurreris, eo minus adversa, quæ te impediant timebis. Nam quicunque in prava actione desudant, offendiculum in medio cursu reperiunt, quia extemplo, dum non provident, rapiuntur ad pœnam.
Comedunt panem impietatis. In actione scelerum, etc., usque ad testatur Scriptura.
Justorum autem semita. Justorum opera in luce scientiæ peraguntur, et æternam ducunt ad vitam quæ est perfecta dies.
Via impiorum. Dicit de his, etc., usque ad quia currens non habebit offendiculum.
Fili mi, ausculta sermones meos. Auscultandum monet sermonibus suis, et recedendum a cogitationibus pravis.
Omni custodia serva cor tuum. Sunt qui recte vivere videntur hominibus, etc., usque ad modus æstimatur vitæ.
Remove a te. Duobus modis sciendum est, ut os tuum ne pravum loquatur aliquid: tua labia ne detractionibus assuescant custodias; et alios quoque, quos huic vitio subditos nosti, ne te corrumpant, fugias.
Et palpebræ. Iter justitiæ, etc., usque ad meditando prævidere.
Stabilientur. Ne levitate mentis a proposito bono movearis, unde Apostolus: Stabiles estote et immobiles, abundantes in opere Domini semper I Cor. 15..
Ne declines. Dextera via bona est, etc., usque ad quod et de cæteris virtutibus et vitiis eodem modo intelligitur. Averte pedem tuum. Hoc est, ne huc vel illuc a recto devies, quia virtutes discretionem quærunt, quarum nimietas omnis in vitio est. Si averteris a malo pedem tuum. Si bona, quæ docui, Domino adjuvante, facere studueris, aderit ipse propitius conatibus tuis, ut et nunc recte ingredi, et tunc ad pacem valeas pervenire æternam.