1Pefilu tati fentren che, Jesus pürapuy kiñe wingkul mew ka anükünuwpuy. Fey ñi pu disipulu fülkontupueyew, 2fey Jesus llituy tañi kimeltuafiel, feypilen mew:
11Ayüwküleaymün ta eymün, iñche ñi duam fillpikaelmünmew ta pu che ka kutrankangelmün, ka üyawtungelmün epe fill koyla dungu mew.
12Ayüwküleaymün, lliduamküleaymün, eymün am llowalu kiñe fütra fürenen ta wenu mapu, ka femngechi ta kayñetuyawülngekefuy tati pu pelon wentru tati wüne mülekelu ta eymün mew.
Tati chadi ka pelon ta mapu mew
(Marku 9.50; Luka 14.34-35)
13“Eymün ta chadi reke feleymün tüfachi mapu mew. Welu tati chadi kotrüwetunole, ¿chumngechi chey ta ka wiñome kotrütuafuy? Kümewekelay, fey ütrüfentukünungekey ta rüpü mew, fey tati pu che pünokakeeyew.
14“Eymün ta küde reke feleymün ta tüfachi mapu mew. Kiñe waria mülelu wingkul mew ñi nien mew küde kom pengekey, 15üyümngekelay ta kiñe pelontuwe tañi takukünungeael ta kiñe kakon mew, fey ta renukünungekey may tañi pelontunieafiel kom tati mülelu ruka mew. 16Ka femngechi, eymün tamün pelon feley ñi alofael ta kom che mew, feymew pefile engün eymün tamün femken kümeke dungu, püramyeafi engün ta wenu mapu mülechi Ngünechen.
Jesus kimeltuy tati ley dungu
17“Iñche ñi küpan mew apümafilu tati ley dungu ka tati pu pelon wentru tañi kimeltuelchi dungu trokiwkülekilmün. Küpalan tañi apümafiel, welu may iñche küpan tañi doy küme mupiael kisu engün tañi piel. 18Rüf dungu ta feypiwayiñ petu tañi mülen ta wenu mapu ka tüfachi nag mapu, entuñmangelayay tati ley dungu kiñe puntu ka kiñe letra no rume, kom mupile wüla Ngünechen ñi adkünuelchi dungu. 19Feymew, tati müngeltunolu kiñeke tati werkün dungu ñi nieel tati ley dungu, tunte pichin dungungeay rume, ka kimeltunofile rume tati pu che ñi müngeltuael engün, Ngünechen tañi ülmen mülewe mew doy illamtuniengeay. Welu tati müngeltulu ka kimeltufilu ta kangelu ñi müngeltuael kay, fey ta rume sakin chengeay ta wenu mapu, Ngünechen tañi ülmen mülewe mew. 20Fey ayülen tamün kimael tüfachi dungu: doy küme dungu femnolmün tati pu kimeltukelu tati ley dungu ka tati pu farisew mew, chumkawnorume konpulayaymün Ngünechen tañi ülmen mülewe mew.
Jesus kimeltuy ñi chumngen ta lladkün
21“Eymün ta allkükeymün tamün kuyfike laku em tañi feypingeel engün: ‘Langümchekilnge. Tati langümchelu fey ta kondenangeay.’ 22Welu iñche ta feypiwayiñ iney rume wesa lladkütule tañi chafche, fey ta ka femngechi kondenangeay. Tati wesa pifilu tañi chafche, ramtukadungungeay tañi femel mew. Ka tati fillpikafilu tañi chafche, fey dew adküley reke tañi amuael ta kütral mapu mew.
25“Iney rume ta wingkañmaelmew ka mütrümfalelmew tami trafdunguaetew, fey petu tami puwnon ti kues mew, küme dungufinge tamu kümelkawtuael. Fey femngechi tami wültukungepunoael tati kues mew, fey tati kues am ta ka femngechi wültukuaetew eymi tati pu soltaw mew, fey püresuntukukünungeaymi ta karsel mew. 26Rüf dungu ta feypiaeyu tripalayaymi ta tüfey mew kom küme kullilmi wüla tami femel mew.
Jesus kimeltuy tati ñiwaldomon ñi kümenon
27“Eymün ta allkükeymün ñi feypingen ta kuyfi mew: ‘Ñiwaldomokilnge.’ 28Welu iñche ta feypiwayiñ iney rume lif piwke mew adkintunofile ta kiñe domo, dew ñiway tati domo engu kisu tañi piwke mew.
29“Femngechi llemay, tami man nge ñi duam yafkakelmi, nentufinge, fey famentufinge ta eymi mew. Doy kümey ta pichin müten tami kuerpu ñi ñamael, fey kom tami kuerpu tañi ütrüftukungenoael ta kütral mapu mew. 30Tami man kuwü ñi duam yafkakelmi, katrünentufinge, fey famentufinge ta eymi mew. Doy kümey ta pichin müten tami kuerpu ñi ñamael, fey kom tami kuerpu ñi ütrüftukungenoael ta kütral mapu mew.
Jesus kimeltuy tati wüdakuren ñi kümenon
(Matew 19.9; Marku 10.11-12; Luka 16.18)
31“Ka feypingey ta kuyfi mew: ‘Iney rume ta wüdafile tañi kure, feley tañi eluafiel kiñe wirin dungu tañi wüdafiel mew tañi kure.’ 32Welu iñche ta feypiwayiñ kiñe wentru wüdale tañi kure, welu ti domo ñiwanole kangelu wentru mew, wültukumekefi tañi ñiwayael ta kangelu wentru engu. Fey kangelu wentru kureyefile tati wüdakünuelchi domo, fey ta ñiwaldomofengeay.
Jesus kimeltuy ñi kümenon ti kuyalltun dungu
33“Ka femngechi allkükeymün eymün tañi feypingeken tamün fütake laku em: ‘Femkünukilmün tamün mupiael tamün chalintukulelfiel ta Ñidol kuyalltun mew.’ 34Iñche ta feypiwayiñ tamün kuyalltunoael ta chem dungu mew no rume. Kuyalltun mew tukukefilmün ta wenu mapu, Ngünechen am nielu ñi longko ülmen mülewe ta wenu mapu mew. 35Ka femngechi üytukefilmün kuyalltun mew tüfachi mapu, Ngünechen am tañi namun reke pünolelu ta tüfa mew. Ka femngechi üytukefilmün kuyalltun mew Jerusalen waria no rume, Ngünechen ñi dullielchi waria tatey. 36Ka üytukefilmün kuyalltun mew tamün longko no rume, ligkünulayafuymün rume kam kurükünulayafuy rume kiñe tamün kal longko. 37Fey ta famngechi ‘may’ pilmün, femngechi felepe. ‘Felelay’ pilmün, felekilpe, fey tati doyelchi amulkünulu tañi dungu, fey ta kümelay.
Jesus kimeltuy ñi kümenon ñi wiñolngetuael wesa dungu
(Luka 6.29-30)
38“Eymün allkükeymün ñi feypingekefel ta kuyfi mew: ‘Kiñe che entuñmangele kiñe nge feley ñi entuñmangeael ñi nge kay ti entungechelu, ka kiñe che entuñmangele kiñe ayewe foro ka femngechi feley ñi entuñmangeael ñi ayewe foro.’ 39Welu iñche ta feypiwayiñ: kewalayafimi tami wesake femkeetew. Tami femafel, iney rume wülelelmew tami ange mew, ka adkünulfinge kangelu ad püle tami ange. 40Iney rume müntuñmaelmew tami kamisa, ka eluwnge tami yeñmaetew tami chaketa. 41Ka femngechi kiñe kilometro ka rangiñ ‘yelelen tüfachi fane chemkün’ pielmew, eymi küla kilometro meñku yelelafimi. 42Iney rume ngillatuelmew chem rume, elufinge ka wiñonentukefilnge tami aretuetew chem rume.
Ñi piwkeyengeael tati pu kayñe
(Luka 6.27-28, 32-36)
43“Ka femngechi allkükeymün tañi feypingeken ta kuyfi mew: ‘Piwkeyeafimi tami weni ka üdeafimi tami kayñe.’ 44Welu iñche ta feypiwayiñ: piwkeyefimün tamün pu kayñe ka ngillatuñmayafimün tamün malisiakeetew. Füreneafimün tamün üdekeetew ka ngillatuñmayafimün tamün pu kayñetukeetew ka tamün kutrankakeetew. 45Femngechi ta eymün tamün wenu mapu mülechi Chaw tañi yall pingeaymün, kisu am wülkelu ñi antü kom tati kümeke dungu femkelu mew ka tati wesake dungu femkelu mew, ka wülkey tañi mawün ti pu nor piwkengelu mew ka ti wesake piwkengelu mew. 46Eymün ta piwkeyefilmün tamün piwkeyekeetew müten, ¿chem küme femün am tüfey? Tati kofrakelu impuestu Romangealu kütu ta famngechi femkey. 47Ka chalifilmün tamün pu weni müten, ¿chem küme femün am tüfey? Tati pu che feyentukenolu Ngünechen mew kütu ka femngechi femkey. 48Feymew feley tamün nor piwkengeael, chumngechi nor piwkengey tamün Chaw Ngünechen wenu mapu mülelu.
Notes
*5:12pelon wentru: Ngünechen ñi pu werken wewpilelkefilu tati pu israelche Ngünechen ñi werken dungu.
†5:18kiñe puntu ka kiñe letra no rume: tüfachi dungu legtunielu doy pichi letra newe falinolu reke felelu ti ley dungu mew.
*5:44Kiñeke kuyfi wirin mew ngelay: “ka ngillatuñmayafimün tamün pu kayñetukeetew ka tamün kutrankakeetew.”
†5:46Tati kofrakelu impuestu Romangealu: fey tüfa tati pu judiuche küdawelkefilu tati pu romache tañi kofrayael ta impuestu, feymew kakelu ti pu judiu rume üdekefeyew ellka ngünenmanielu ti pu trokiñ judiu trokingekefuy.
pelon wentru: Ngünechen ñi pu werken wewpilelkefilu tati pu israelche Ngünechen ñi werken dungu.
kiñe puntu ka kiñe letra no rume: tüfachi dungu legtunielu doy pichi letra newe falinolu reke felelu ti ley dungu mew.
Exodo 20.13; Deuteronomio 5.17.
Exodo 20.14; Deuteronomio 5.18.
Deuteronomio 24.1.
Levitiko 19.12; Numero 30.2.
Exodo 21.24; Levitiko 24.20; Deuteronomio 19.21.
Levitiko 19.18.
Kiñeke kuyfi wirin mew ngelay: “ka ngillatuñmayafimün tamün pu kayñetukeetew ka tamün kutrankakeetew.”
Tati kofrakelu impuestu Romangealu: fey tüfa tati pu judiuche küdawelkefilu tati pu romache tañi kofrayael ta impuestu, feymew kakelu ti pu judiu rume üdekefeyew ellka ngünenmanielu ti pu trokiñ judiu trokingekefuy.