IUHUBEAU EKIA AKA
Puka Aona Irerena 'Abina
Puka neiana hanona Pou namona Luka ererena hauna murinai ererena. Puka neiana aonai kahaihana hanona Auba Robe ehore iuhubeau haukia taeara kateka'aina hauna ebaihanakia, weiana ia tehore Iesu pouna namona teiroro aina Ierusalemai mai Iudeai mai Samariai mai hanopaka puanai 'eka baika herekiai (1.8). Puka neiana hanona Keriso ena maearima to'ukia robakia eahuna, weiana Iuda haukia kipokia baiatakiai ea'i ramana, ba eapa'ua raninai, hanopaka maearima ekia a'ikakaumai eao. Luka hanona Keriso ena mauri robana eahu haraina mai ia murinai te'au haukia abomo, weiana hanona Keriso ehore Tirama ena 'abi'uai aba'uainai Isaraela haukia ebenakia hauna maikoina ebatoha haraina.
Puka neianai taba apa'uana ha robana eahuna weiana hanona Auba Robe ena aka, ia eriri emai iuhubeau haukia herekiai, ba e'uai ainakia mai ebataburanakia. Taeara neianai Pou namona tea'i taeana, a'ikakauma haukia ekia bo'o hanona eapa'ua. Puka neiana aonai hanona iuhubeau haukia bo'ona orikia, haeamona Petero mai Paulo ekia aka tebabai 'abikia hanona tebo'o. Petero hanona iuhubeau hauna mai ia hanona Iesu e'abana. Iamo Paulo hanona uahomana aha'i. Kori'uainai Paulo ebatabura Iesu ena maearima kea'i ki'anakia. Iamo Iesu ia eaparina aonai eraona kabe, ba ta'ara'i haunai eao Iesu ena aka mo ebabainakia.
Puka Paipana Apa'uakia
a. Ba'oru 'abi tohana ihina pou. (1.1-26)
1. Iesu ena 'abi mai 'abi'uai orekia. (1.1-14)
2. Iuda 'ekana ia'ina hauna ha ia'i taea. (1.15-26)
b. Ierusalemai 'abi tohana ihina pou. (2.1—8.3)
c. Iudea mai Samariai 'abi tohana ihina pou. (8.4—12.25)
d. Paulo ena aka maearima herekiai. (13.1—28.31)
1. Iroro akana harimana kori'uaina. (13.1—14.28)
2. Ierusalemai to'u 'abi'abina. (15:1-35)
3. Iroro akana harimana ibaruana. (15.36—18.22)
4. Iroro akana harimana ibaihauna. (18.23—21.16)
5. Paulo wapura hauna Ierusalemai, Kaisareai, mai Romai. (21.17—28.31)
Iesu E'abi'uai Auba Robe Keuhuna Kemai.
1Teofilo e, e'u puka 'uaina aonai Iesu ena aka mai ena ba'iobi ea'i ramanakia haukia, 2emai mo ea'i taea kupa keao ranina pouna ikoikiai arerenakia. A'i ea'i taea baha aonai, Auba Robe hiabunai ena iuhubeau ia etina'anakia herekiai aka kate babainakia haukia robakia eahunakia. 3Ena 'ari murinai, katebatohana ia hanona emauri toha paunai wapu bariabui aonai ia kipona rani bo'ona ewaira tina maearima wairakiai, abomo wairakiai Tirama ena obia aiarana pouna ehinana. 4Rani ha ekia miato'uai Iesu 'abi neiana ebenakia etibaha, “Ierusalema a'i katohabona, ia Hama'u e'abi'uai aina Auba Robena kato'imana, 'abina weiana au wai aba ahina benimi. 5Ioane hanona beiai maearima eba'uere robenakia, 'a wapu a'i kebo'o aonai wai hanona Auba Robe ai kato'uere robe.”
Iesu Ekara'au Kupa Eao.
6Iesu i'abana haukia kipokia teto'u raninai ia tebakaina tetibaha, “Obiapaka e, bariu rani neianai Isaraela hanopakana ena hiabu kobeni muena, u?” 7Iesu ekia 'abi ebamuena etibaha, “Rani mai wapu hanona Hama'u kipona ena hiabuai aba eba'orunakia, wai emi bero aha'i taba neiana aita kerama hauna kato'iobina. 8'A Auba Robe keriri wai ahamiai raninai hiabu katoa'ina, au pou'u katohinahina otaraina Ierusalemai, Iudea mai Samaria aiarakia maikoinai, abomo keaomo hanopaka puana.”
9Iesu 'abi neiana ehinana murinai, ia mahakia tohanai ea'i taeana ekara'au kupa eao teihana, ba 'auhao ha ia ekaiabuna, weiana ia a'i teiha muena. 10Ia kupai ekara'au 'ekana teiha 'ini'inina aonai, beronai hau rua habuni porekia tebatotonakia hanona ia tekori turinakia. 11Ba tehina benakia tetibaha, “Galilea haumi e. Taba buonai neia tukoroti tua'a taea kupa ṯoihana? Iesu bariu heremiai ea'i taeana kupa eao hauna haeamona kemue kemai bariu ekara'au toihana ihobonai.”
Iuhubeau Hauna Ha Tea'itaeana Iuda 'Ekanai.
12Ba iuhubeau haukia Olibe oeonai teriri teao Ierusalema, 'eka weiakia baiatakia ena homa'a hanona kilometa hamona 'abana. 13Ierusalema ai tekatoto raninai ṯemiaho aina ituna ikaihuri 'ubiai weiana hauna teao. Maearimakia atakia hanona neiakia, Petero, Ioane, Iakobo, Anderea, Pilipo, Toma, Batolomeo, Mataio, Iakobo Alepeo, Simona Selote hauna, mai Iuda Iakobo. 14Ia ikoikiai tea'i to'u 'eka hamonai, babi'e baika abomo ia baiatakiai mai Iesu hinana Maria mai hatina kipokia tebahuba'ari to'ona.
15Rani weiana a'ikakauma haukia 'abaeana haukia ikoinai hinabu hamomo harau rua teto'una, aonai wairakiai Petero emikiri ekoroti eiroronakia. 16Etibaha, “Uaho'aba'u e! Puka Robena 'abina kemai ketohana hauna Auba robe ehore Davida pinanai Iuda robana aba hamo eahu 'uaina Iesu ia'ina kateao haukia hanona ia ke'uai ainakia. 17Iuda hanona 'abamai ha, pokina ia abomo etina'ana kipokia taka haeamo aka neiana aonai.”
18(Iuda ena aka ki'a moninai hano ha tekawana, ba weia e'eho 'arana benu eao mo'oruna epou maikoina ekiki atapakai. 19Ierusalemai ṯemiaho haukia ikoikiai pou neiana teona, ua buonai hano weiana atana teaparina ‘Akeledama’, maeakiai 'abi weiana anina hanona ‘Aruaru Hanona’.)
20“Pokina Salamo pukanai aba irere'au etibaha,
‘Ena itu hanona ke'oko.
Tai ha ua'a a'i kemiaho.’
Sal 69.25
Haeamona ererena,
‘Ia 'ekana hanona hau ha kehore
kea'ina.’
Sal 109.8
21Ua buonai bariu hanona aika 'abaka ha baiatakai kipokia hamiaho Obiapaka Iesu ena kaoao maikoina eihana hauna mai 22Ioane ena ba'uere robe eramana raninai emaimo Iesu ekara'au kupa eao hanona ia abomo ua'a hauna kaha'i taeana. Ai kipokia kataka haeamo Iesu ena mikiri mue pouna ihinanai.”
23Weiana hau rua tenuatae ainakia ha katea'i taeana, ha atana Iosepa baika tiaparina Barasaba haeamona tiaparina Iusto, mai ha hanona atana Matia. 24Weiana ia tebahuba'ari tetibaha, “Obiapaka e! Oi hanona maearima ikoinai aokia o'iobina, hau neiakia terarua baiatakiai hanona aeana otina'ana hauna bariu kobaihanamai. 25Ia hanona baraibarai mai iuhubeau akana neiana Iuda ehabona hauna kebabaina, pokina Iuda hanona aba ekaobo ena 'eka tohana eao.” 26Ba tepu'i, aonai ata ewaira tina hanona Matia, ba iuhubeau haukia harau haea hamomo hanona ebaharau haea ruanakia.