Chitabu cha
RUTHI
Tanga mbere
Semurizi hino ya Ruthi ya mambo garigohendeka wakati wa msukosuko mkali (hipho tsi ya Iziraeli iriphokala inalongozwa ni aamuli) wa chitabu cha Aamuli. Mchetu hiyu wa Chimoabu aihwaye Ruthi walólwa ni Muiziraeli. Mlumewe ariphofwa Ruthi achienderera kuishimu nine-vyala na kumuogopha Mlungu wa Iziraeli. Mwishirowe achiphaha mlume wanjina kahi za abari a mfwadzi mlumewe. Kutsupira ndowa iyo Ruthi anakala nine mvyere wa Daudi, yekala mfalume mkpwulu zaidi Iziraeli.
Adisi za aamuli zinaonyesa shaka ririroafika atu a Mlungu ariphoricha kuhenda vira Mlungu alondavyo. Adisi hino ya Ruthi inaonyesa vira ambavyo mutu ambaye kala siye Muiziraeli waphaha baraka na achihendwa mmwenga wa atu aaminifu a Mlungu bada ya kumkuluphira Mlungu wa Iziraeli.
Maelezo muhimu kpwa chifupi
Elimeleki anaphiya Moabu na atue 1:1–5
Naomi anauya Bethilehemu phamwenga na Ruthi 1:6–22
Ruthi anakutana na Boazi 2:1—3:18
Boazi anamlóla Ruthi 4
Elimeleki anaphiya Moabu na adamue
1Hipho kare tsi ya Iziraeli iriphokala inalongozwa ni aamuli, kpwahenda ndzala kali kahi za tsi hiyo. Phahi mutu mmwenga kula mudzi wa Bethilehemu hiko Juda, wauka iye, mchewe na anae airi alume achendasagala kpwa muda tsi ya Moabu kuchimbira iyo ndzala. 2Mutu hiyu kala anaihwa Elimeleki na mchewe kala anaihwa Naomi. Ana ao, mmwenga kala anaihwa Maloni na wa phiri kala anaihwa Kilioni. Phahi Elimeleki na atu a nyumbaye kala ala mryango wa Efuratha hiko Bethilehemu ya Juda. Atu hinya aphiya Moabu achendasagala hiko.
3Phahi ariphokala a hiko Moabu, Elimeleki, mlume wa Naomi wafwa na Naomi achirichwa macheye na anae airi. 4Sambi uriphofika wakati wa hinyo avulana kulóla achetu, alóla achetu a Chimoabu. Mkpwaza Maloni kala anaihwa Ruthi na mkpwaza Kilioni yekala anaihwa Oripa. Nao akala hiko Moabu kpwa muda wa kama miaka kumi hivi. 5Badaye Maloni na Kilioni nao achifwa na Naomi achirichwa gungu bila mlume wala ana.
Ruthu anarema kuuya kpwao
6-7Sambi Naomi ariphokala a hiko Moabu, wasikira kukala Mwenyezi Mlungu waapha atue chakurya hiko Juda, kpwa hivyo iye na akaza anae achifunga charo kuphiya Juda. 8Ela himo njirani, Naomi waambira hara akaza anae, “Uyani kpwenu mrikovyalwa anangu. Mwenyezi Mlungu naakuhendereni manono dza murivyonihendera mimi na hinyo alume enu ariphokala achere moyo. 9Mwenyezi Mlungu naakupheni alume anjina mlólwe na mphahe midzi mndiyosagala.” Chisha Naomi achiadonera na achialaga. Ela nyo achiandza kurira sana.
10Na achimuamba, “Hata, tahundakuricha bii, hundaphiya nawe ko kpwa atu enu.” 11Naomi achiamba, “Ni baha mkaphiya vyenu, mana pho ninaweza kukuvyarirani tsona alume a kukulólani mino anangu? 12Uyani kpwenu mana mimi ni mvyere sana siweza kulólwa tsona. Hata kala ningeweza kulólwa usiku uhu na kuvyala ana alume, mngeweza kuagodza hadi akale avyere? 13Dze, mngeweza kudzizuwiya msilólwe ni atu anjina? Kpwa kpweli taviwezekana kpwa sababu Mwenyezi Mlungu akanitsupha, kpwa hivyo anangu nina utsungu kuriko mwimwi.”
14Ariphosikira hivyo achirira tsona. Ariphonyamala, Oripa achimdonera nine-vyala, achimlaga na achiuya kpwao arikovyalwa, ela Ruthi ye kayamricha nine-vyala bii.
15Phahi Naomi achimuambira Ruthi, “Wawayo akauya kpwao na kpwa milungu ya kpwao. Phiya nawe.” 16Ela Ruthi achimjibu achiamba, “Usinisisitize nikuriche wala kunikahaze kukulunga-lunga. Nahuphiye hosi hiko uphiyako; hiko undikophiya nami nndaphiya; phophosi undipholala nami ni ndalala phapho. Atuo andakala atu angu na Mlunguo andakala Mlungu wangu. 17Hipho undiphofwa nami nindafwa phapho na nindazikpwa phapho. Mwenyezi Mlungu na anihale ichikala kundakala na chitu chochosi cha kunihenda nitengane nawe isiphokala chifo macheye.” 18Naomi ariphoona Ruthi akadinda, kayamlunga nago tsona.
Naomi na Ruthi anauya Bethilehemu
19Phahi achiphiya hadi achifika Bethilehemu. Ariphofika hiko, chidzidzi chosi atu akala gomogomo. Achetu anji a Bethilehemu ariphomuona Naomi achimaka sana na achiuzana, “Ni Naomi kpweli yuno?” 20Achiamba, “Msiniihe Naomi, niihani Mara, mana Mwenye Nguvu Zosi akahenda maisha gangu gakale utsungu. 21Nauka tele, ela vino Mwenyezi Mlungu akaniuyiza chihuphu. Phahi kpwa utu wani mniihe Naomi (yani mwenye raha) na kuno Mwenyezi Mlungu akanigayisa, Iye Mwenye Nguvu Zosi akanibwagira mashaka?”
22Hivi ndivyo Naomi arivyouya kula Moabu na yuya mkpwaza-mwanawe wa Chimoabu yeihwa Ruthi. Afika Bethilehemu mwandzo wa mavuno ga shayiri.