Notes

□3:1 «چىڭ تۇت» ــ دېگەن سۆز ئىبرانىي تىلىدا: «قوغدا، مۇداپىئە قىل» دېگەن مەنىنىمۇ بىلدۈرىدۇ.

□3:2 «بەرىكەتلىك كۈنلەر» ــ ئىبرانىي تىلىدا «كۈنلەرنىڭ ئۇزۇنلۇقى».

■3:2 قان. 8‏:1؛ 30‏:20

□3:3 «قەلبىڭگە پۈتىۋال» ــ ئىبرانىي تىلىدا «قەلبىڭدىكى تاختايغا پۈتۈۋال» (مۇسا پەيغەمبەرگە تاپشۇرۇلغان مۇقەددەس قانۇن ئىككى تاش تاختايغا پۈتۈلگەنىدى).

■3:3 مىس. 13‏:9؛ قان. 6‏:8

□3:4 «ئىلتىپاتقا لايىق بولىسەن» ــ مۇشۇ يەردە ئىبرانىي تىلىدا «ئىلتىپات» دېگەن سۆز ئىككى بىسلىق بولۇپ، ئىككىنچى مەنىسى «گۈزەللىك»تۇر.

□3:6 «قانداقلا ئىش قىلساڭ،...» ــ ئىبرانىي تىلىدا «بارلىق يوللىرىڭدا...».

■3:6 1تار. 28‏:9

■3:7 رىم. 12‏:16

□3:8 «دەردىڭگە دەرمان... بولىدۇ» ــ ئىبرانىي تىلىدا «كىندىكىڭگە سالامەتلىك.... بولىدۇ».

■3:9 مىس. 23‏:19؛ 34‏:26؛ قان. 26‏:2-11؛ مال. 3‏:10؛ لۇقا 14‏:13

■3:10 قان. 28‏:8

■3:11 ئايۇپ 5‏:17؛ ئىبر. 12‏:5

■3:12 ۋەھ. 3‏:19

■3:14 ئايۇپ 28‏:15؛ زەب. 19‏:10؛ پەند. 8‏:11،19؛ 16‏:16

■3:15 پەند. 8‏:11

□3:18 «ھاياتلىق دەرىخى» ــ شۈبھىسىزكى، «ئېرەن باغچىسى»دىكى ئادەمئاتىمىز ۋە ھاۋائانىمىزنىڭ بەھرىمەن بولۇشىغا تەييارلانغان «ھاياتلىق دەرىخى»نى كۆرسىتىدۇ (تەۋرات، «يار.» 9:2).

□3:20 «يەرنىڭ چوڭقۇر قاتلاملىرى يېرىلدى» ــ بەلكىم نۇھ پەيغەمبەرنىڭ ۋاقتىدىكى «چوڭ توپان» بىلەن مۇناسىۋەتلىك بەزى ئىشلارنى كۆرسىتىشى مۇمكىن («يار.» 11:7)

■3:20 يار. 1‏:9،10

■3:23 زەب. 37‏:23-24؛ 91‏:9-12

■3:24 لاۋ. 6‏:19؛ ئايۇپ 11‏:19؛ زەب. 3‏:5؛ 4‏:8؛ 91‏:5، 6

□3:25 «رەزىللەرنىڭ ۋەيرانچىلىقىدىن غەم قىلمىغىن!» ــ ياكى «رەزىللەرنىڭ بېشىغا چۈشكەن ۋەيرانچىلىقتىن غەم قىلمىغىن!».

■3:25 ئايۇپ 5‏:21

□3:30 «سەۋەبسىز ماجىرالاشما» ــ ياكى «سەۋەبسىز دەۋالاشما».

■3:31 زەب. 37‏:1؛ 73‏:3؛ پەند. 23‏:17

■3:32 ئايۇپ 29‏:4؛ زەب. 25‏:9،12،14

■3:33 لاۋ. 26‏:14-45؛ قان. 28‏:15-68؛ مال. 2‏:2

■3:34 ياق. 4‏:6؛ 1پېت. 5‏:5

□3:35 «لېكىن ھاماقەتلەر رەسۋا قىلىنىدۇ» ــ ياكى «لېكىن ئۇ (خۇدا) ھاماقەتلەرنى نومۇسقا قالدۇرىدۇ» (ئىبرانىي تىلىدا كىنايە ئىشلىتىپ، ئاخىرقى سۆز «كۆتۈرۈلىدۇ» بولىدۇ).