2
Muⱪǝddǝs Roⱨning etiⱪadqilarƣa kelixi
1Əmdi «orma ⱨeyt» künining waⱪti-saiti toxⱪanda, bularning ⱨǝmmisi Yerusalemda bir yǝrgǝ jǝm bolƣanidi. 2Asmandin tuyuⱪsiz küqlük xamal soⱪⱪandǝk bir awaz anglinip, ular olturuwatⱪan ɵyni bir aldi. 3Ot yalⱪunidǝk tillar ularƣa kɵrünüp, ularning ⱨǝrbirining üstigǝ tarⱪilip ⱪondi. 4Ularning ⱨǝmmisi Muⱪǝddǝs Roⱨⱪa toldurulup, Roⱨ ularƣa sɵz ata ⱪilixi bilǝn ular namǝlum tillarda sɵzligili turdi.
5U qaƣda, asman astidiki barliⱪ ǝllǝrdin kǝlgǝn nurƣun ihlasmǝn Yǝⱨudiy ǝrlǝrmu Yerusalemda turuwatⱪanidi. 6Əmdi etiⱪadqilarning bu awazi anglinip, top-top adǝmlǝr xu yǝrgǝ jǝm boluxti ⱨǝmdǝ etiⱪadqilarning ɵzliri turuxluⱪ jaydiki tillarda sɵzlixiwatⱪanliⱪini anglap, tengirⱪap ⱪelixti. 7Ular ⱨǝyran bolup tǝǝjjüplinip:
— Ⱪaranglar, sɵzlixiwatⱪanlarning ⱨǝmmisi Galiliyǝliklǝrƣu? 8Ⱪandaⱪlarqǝ ularning bizning ana yurtimizdiki tillirimizda sɵzlixiwatⱪanliⱪini anglawatⱪandimiz? 9Arimizda Partiyalar, Medialar, Elamlar, xundaⱪla Mesopotamiyǝ, Yǝⱨudiyǝ, Kapadokiya, Pontus, Asiya, 10-11Frigiyǝ ⱨǝm Pamfiliyǝ, Misir, Liwiyǝning Kurinigǝ yeⱪin jayliridin kǝlgǝnlǝr, xuningdǝk muxu yǝrdǝ musapir bolup turuwatⱪan Rim xǝⱨiridin kǝlgǝnlǝr — Yǝⱨudiylar bolsun, Tǝwrat etiⱪadiƣa kirgǝnlǝr bolsun, Kretlar wǝ Ərǝblǝr bolsun, ⱨǝmmimiz ularning Hudaning ⱪilƣan uluƣ ǝmǝllirini bizning ana tillirimizda sɵzlǝwatⱪanliⱪini anglawatimiz! — deyixti.
12Ular ⱨang-tang ⱪelip alaⱪzadilik bilǝn bir-birigǝ:
— Bu zadi ⱪandaⱪ ixtu? — deyixti.
13Əmma bǝzilǝr:
— Bular yengi xarab bilǝn obdanla mǝst bolup ⱪaptu! — dǝp mǝshirǝ ⱪilixti.
Petrusning qüxǝndürüxi, Əysa Mǝsiⱨni jar ⱪilixi
14Əmma Petrus ⱪalƣan on birǝylǝn bilǝn ornidin turup, awazini kɵtürüp kɵpqilikkǝ mundaⱪ dedi:
— Əy Yǝⱨudiyǝdikilǝr wǝ Yerusalemda barliⱪ turuwatⱪanlar! Bu ix silǝrgǝ mǝlum bolƣayki, sɵzlirimgǝ ⱪulaⱪ selinglar! 15Bular silǝr oyliƣandǝk mǝst ǝmǝs, qünki ⱨazir pǝⱪǝt ǝtigǝn saǝt toⱪⱪuz boldi. 16Əmǝliyǝttǝ bu dǝl Yoel pǝyƣǝmbǝr arⱪiliⱪ aldin eytilƣan xu ixtur:
17— «Huda mundaⱪ dedi:
«Mǝn ahirⱪi künlǝrdǝ Ɵz Roⱨimni barliⱪ ǝt igiliri üstigǝ ⱪuyimǝn;
Silǝrning oƣul-ⱪizliringlar wǝⱨiylik bexarǝt yǝtküzidu,
Silǝrning yigitliringlar ƣayibanǝ alamǝt kɵrünüxlǝrni kɵridu;
Silǝrning ⱪeriliringlar alamǝt qüxlǝrni kɵridu;
18Bǝrⱨǝⱪ, xu künlǝrdǝ ⱪullirim üstigimu, dedǝklirim üstigimu Roⱨimni ⱪuyimǝn, ular bexarǝt yǝtküzidu.
19Mǝn yuⱪirida asmanlarda karamǝt ixlar, tɵwǝndǝ, zeminda mɵjizilik alamǝtlǝrni,
Ⱪan, ot, is-tütǝk tüwrüklirini kɵrsitimǝn.
20Rǝbning uluƣ ⱨǝm karamǝt-xǝrǝplik küni bolmiƣuqǝ,
Ⱪuyax ⱪarangƣuluⱪⱪa,
Ay ⱪanƣa aylandurulidu.
21Ⱨǝm xu qaƣda xundaⱪ ǝmǝlgǝ axuruliduki,
Rǝbning namini qaⱪirip nida ⱪilƣanlarning ⱨǝmmisi ⱪutⱪuzulidu».
22Əy Israillar, muxu sɵzlǝrni anglanglar. Nasarǝtlik Əysa bolsa, Huda aranglarda u arⱪiliⱪ kɵrsǝtkǝn ⱪudrǝtlik ǝmǝllǝr, karamǝtlǝr wǝ mɵjizilik alamǝtlǝr bilǝn silǝrgǝ tǝstiⱪliƣan bir zat — bu ixlar ⱨǝmminglarƣa mǝlum — 23u kixi Hudaning bekitkǝn mǝⱪsiti wǝ aldin’ala bilixi boyiqǝ satⱪunluⱪⱪa uqrap tutup berilgǝndin keyin, silǝr uni Tǝwrat ⱪanunisiz yürgǝn adǝmlǝrning ⱪoli arⱪiliⱪ krestlǝp ɵltürgüzdünglar. 24Lekin Huda uni ɵlümning azablarning ilkidin azad ⱪilip ⱪayta tirildürdi. Qünki ɵlümning uni tutⱪun ⱪilixi ⱨǝrgiz mumkin ǝmǝs. 25Dawut Zǝburda u toƣruluⱪ mundaⱪ aldin eytⱪan:
«Mǝn Pǝrwǝrdigarni ⱨǝrdaim kɵz aldimda kɵrüp keliwatimǝn;
U ong yenimda bolƣaqⱪa,
Mǝn ⱨǝrgiz tǝwrǝnmǝymǝn.
26Xunga mening ⱪǝlbim huxallandi,
Mening tilim xadlinip yayridi;
Mening tenim ümid-arzu iqidǝ turidu;
27Qünki Sǝn jenimni tǝⱨtisarada ⱪaldurmaysǝn,
Xundaⱪla Sening Muⱪǝddǝs Bolƣuqungƣa qirixlǝrni kɵrgüzmǝysǝn.
28Sǝn manga ⱨayat yollirini kɵrsǝtkǝnsǝn;
Ⱨuzurung bilǝn meni xad-huramliⱪⱪa tolup taxⱪuzisǝn».
29Ⱪerindaxlar, mǝn atimiz padixaⱨ Dawut toƣruluⱪ ⱨeq ikkilǝnmǝy xuni eytimǝnki, u ɵldi wǝ uning ⱪǝbrisi bügünki küngiqǝ arimizda bar. 30Əmdi u pǝyƣǝmbǝr bolup, Hudaning uning tǝhtigǝ olturuxⱪa ɵz puxtidin birǝylǝnni turƣuzuxⱪa ⱪǝsǝm bilǝn wǝdǝ bǝrgǝnlikini bilǝtti. 31U Mǝsiⱨning ɵlgǝndin keyin tirildürülidiƣinini aldin’ala kɵrüp yǝtkǝn wǝ bu munasiwǝt bilǝn Mǝsiⱨning tǝⱨtisarada ⱪaldurulmaydiƣinini wǝ tenining qirimǝydiƣinini tilƣa alƣan. 32Huda dǝl bu Əysani ɵlümdin tirildürdi, wǝ ⱨǝmmimiz bu ixning guwaⱨqilirimiz. 33U Hudaning ong yenida xan-xǝrǝp iqidǝ olturƣuzulup, xundaⱪla Ata wǝdǝ ⱪilƣan Muⱪǝddǝs Roⱨni ⱪobul ⱪilip, ⱨazir kɵrüwatⱪan ⱨǝm anglawatⱪanliringlarni tɵküp bizlǝrgǝ qüxürdi. 34-35Qünki Dawut ɵzi ǝrxkǝ qiⱪⱪan ǝmǝs; lekin u munu sǝzlǝrni Zǝburda eytⱪan: —
«Pǝrwǝrdigar mening Rǝbbimgǝ eyttiki: —
«Mǝn sening düxmǝnliringni tǝhtipǝring ⱪilmiƣuqǝ,
Mening ong yenimda olturƣin!»».
36Xuning üqün, pütkül Israil jǝmǝtidikilǝr xuni ⱪǝt’iy bilsunki, Huda silǝr krestligǝn dǝl uxbu Əysani ⱨǝm Rǝb ⱨǝm Mǝsiⱨ ⱪilip tiklidi!».
37Bu sɵzlǝr angliƣanlarning yürikigǝ sanjilƣandǝk ⱪattiⱪ tǝgkǝn bolup ular Petrus wǝ baxⱪa rosullardin:
— I ⱪerindaxlar, undaⱪta biz nemǝ ⱪiliximiz kerǝk? — dǝp soraxti.
38Petrus ularƣa: — Towa ⱪilinglar, ⱨǝrbiringlar Əysa Mǝsiⱨning namida gunaⱨliringlarning kǝqürüm ⱪilinixi üqün qɵmüldürüxni ⱪobul ⱪilinglar wǝ xundaⱪ ⱪilsanglar Hudaning iltipati bolƣan Muⱪǝddǝs Roⱨ silǝrgǝ ata ⱪilinidu. 39Qünki bu wǝdǝ silǝrgǝ wǝ silǝrning baliliringlarƣa, yiraⱪta turuwatⱪanlarning ⱨǝmmisigǝ, yǝni Pǝrwǝrdigar Hudayimiz ɵzigǝ qaⱪirƣanlarning ⱨǝmmisigǝ ata ⱪilinidu.
40Petrus yǝnǝ nurƣun baxⱪa sɵzlǝr bilǝn ularni agaⱨlandurup ularƣa:
— Silǝr ɵzünglarni bu iplas dǝwrdin ⱪutⱪuzunglar! — dǝp jekilidi. 41Xuning bilǝn uning sɵzini ⱪobul ⱪilƣanlar qɵmüldürülüxti. Xu küni jamaǝtkǝ ⱪoxulƣanlar üq mingqǝ kixi idi. 42Ular ɵzlirini izqil ⱨalda rosullarning tǝlimigǝ, etiⱪadqilarning birlik-ⱨǝmdǝmlikigǝ, nanni oxtuxⱪa wǝ dualarƣa beƣixlidi.
Etiⱪadqilar arisidiki inaⱪliⱪ
43Wǝ ⱪorⱪunq ularning ⱨǝrbirining üstigǝ qüxti wǝ rosullarning wasitisi bilǝn nurƣun karamǝtlǝr wǝ mɵjizilik alamǝtlǝr yüz bǝrdi. 44Pütün etiⱪadqilar dawamliⱪ jǝm bolup billǝ yaxap, barliⱪini ortaⱪ tutuxti.
45Ular mal-mülüklirini setip, pulini ⱨǝrkimning eⱨtiyajiƣa ⱪarap ⱨǝmmisigǝ tǝⱪsim ⱪilixatti. 46Ular ⱨǝr küni ibadǝthana ⱨoylisiƣa bir niyǝttǝ jǝm boluxatti, ɵy-ɵylǝrdǝ huxal-huramliⱪ wǝ aⱪ kɵngüllük bilǝn ortaⱪ ƣizalinixip, nanni oxtup yeyixip, 47Hudaƣa mǝdⱨiyǝ oⱪuxatti; ular pütkül halayiⱪning izzitigǝ sazawǝr boldi. Rǝb ⱨǝr küni ⱪutⱪuzuluwatⱪanlarni jamaǝtkǝ ⱪoxatti.
Notes
□2:1
««orma ⱨeyt» künining waⱪti-saiti toxⱪanda,..» — yaki «orma ⱨeyt küni ǝmǝlgǝ axurulƣanda,...». Bu tǝrjimǝ toƣra bolsa «orma ⱨeyt küni»ning ɵzi birhil bexarǝt yaki «bexarǝtlik rǝsim» bolidu. «Lawiylar»diki «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdiki «ⱨeytlar» toƣruluⱪ mǝzmunni kɵrüng. «Orma ⱨeyt» — «ɵtüp ketix ⱨeyti»din keyinki ǝllikinqi küni kelidiƣan ⱨeyt, xunglaxⱪa bǝzi waⱪitlarda grek tilida «Əllikinqi kündiki ⱨeyt» («pentekost») dǝp atilidu (bǝlkim Mayning bexi ǝtrapida).
■2:1
Law. 23:15; Ⱪan. 16:9; Ros. 1:14.
■2:4
Mat. 3:11; Mar. 1:8; 16:17; Luⱪa 3:16; Yⱨ. 14:26; 15:26; 16:13; Ros. 10:46; 11:15; 19:6.
□2:5
«U qaƣda, asman astidiki barliⱪ ǝllǝrdin kǝlgǝn nurƣun ihlasmǝn Yǝⱨudiy ǝrlǝrmu Yerusalemda turuwatⱪanidi» — muxu ǝrlǝr bǝlkim ⱨeytni tǝbriklǝxkǝ kǝlgǝnidi.
□2:6
«Əmdi etiⱪadqilarning bu awazi anglinip, top-top adǝmlǝr xu yǝrgǝ jǝm boluxti...» — «awaz» degǝn sɵz toƣruluⱪ üq qüxǝnqǝ bar: (1) 2-ayǝttǝ tilƣa elinƣan «asmandin (qüxkǝn)... awaz»; (2) tǝrjimimizdǝk, barliⱪ etiⱪadqilar namǝlum til bilǝn Hudani mǝdⱨiyǝligǝn qong awazi; (3) grek tilida bǝzi waⱪitta «awaz» degǝn sɵz «hǝwǝr»ni bildürgǝqkǝ, muxu yǝrdiki «awaz» «nurƣun adǝmlǝrning tuyuⱪsiz kɵp tillarda sɵzlisixiwatⱪanliⱪi toƣrisidiki hǝwǝr»ni bildürüximu mumkin.
□2:15
«ⱨazir pǝⱪǝt ǝtigǝn saǝt toⱪⱪuz boldi» — Yǝⱨudiylarning waⱪit ɵlqimi boyiqǝ «künning üqinqi saiti».
□2:17
«Mǝn ahirⱪi künlǝrdǝ ɵz Roⱨimni barliⱪ ǝt igiliri üstigǝ ⱪuyimǝn» — «ahirⱪi künlǝr» yaki «ahir zaman» adǝttǝ Injil dǝwrining ɵzini kɵrsitidu; demǝk, Mǝsiⱨning birinqi ⱪetim dunyaƣa kelixidin tartip ikkinqi ⱪetim kelixigiqǝ bolƣan waⱪitni kɵrsitidu. «Roⱨimni» grek tilida muxu yǝrdǝ «Roⱨimdin» degǝn sɵz bilǝn ipadilinidu.
■2:17
Yǝx. 44:3; Əz. 11:19; 36:27; Yo. 2:27-29; Zǝk. 12:10; Luⱪa 2:36; Yⱨ. 7:3; Ros. 10:45; 21:9.
□2:18
«xu künlǝrdǝ ⱪullirim üstigimu, dedǝklirim üstigimu Roⱨimni ⱪuyimǝn...» — «Roⱨimni» grek tilida muxu yǝrdǝ «Roⱨimdin» degǝn sɵz bilǝn ipadilinidu.
■2:20
Yo. 2:10, 31; 3:15; Yǝx. 13:10; 24:23; Am. 8:9; Mat. 24:29; Wǝⱨ. 6:12-13
□2:21
«...ⱨǝm xu qaƣda xundaⱪ ǝmǝlgǝ axuruliduki, Rǝbning namini qaⱪirip nida ⱪilƣanlarning ⱨǝmmisi ⱪutⱪuzulidu» — (17-21-ayǝt) «Yo.» 2:28-32ni kɵrüng.
■2:21
Yo. 2:30-32; Rim. 10:13.
□2:23
«Tǝwrat ⱪanunisiz yürgǝn adǝmlǝr»... — muxu yǝrdǝ yat ǝlliklǝr, bolupmu rimliⱪlarni kɵrsitidu.
■2:23
Ros. 4:28; 5:30.
■2:24
Ros. 10:40.
■2:25
Zǝb. 16:8-11
□2:28
«...Sǝn manga ⱨayat yollirini kɵrsǝtkǝnsǝn; ⱨuzurung bilǝn meni xad-huramliⱪⱪa tolup taxⱪuzisǝn».» — (25-28-ayǝt) «Zǝb.» 16:8-11ni kɵrüng.
■2:28
Zǝb. 16:8-11
■2:29
1Pad. 2:10; Ros. 13:36.
□2:30
«ɵz puxtidin birǝylǝn...» — grek tilida «uning qatiriⱪidin qiⱪⱪandin birǝylǝn...».
■2:30
2Sam. 7:12; Zǝb. 132:11; Luⱪa 1:32; Ros. 13:23; Rim. 1:3; 2Tim. 2:8.
■2:31
Zǝb. 16:10; Ros. 13:35.
■2:32
Yⱨ. 15:27; Ros. 1:8.
□2:33
«xundaⱪla Ata wǝdǝ ⱪilƣan Muⱪǝddǝs Roⱨni ⱪobul ⱪilip,...» — yaki «xundaⱪla Atidin Muⱪǝddǝs Roⱨ ata ⱪilix wǝdisini tapxuruwelip,...».
■2:33
Ros. 1:4; 5:31; 10:45; Fil. 2:9.
□2:34-35
«Pǝrwǝrdigar mening Rǝbbimgǝ eyttiki: — «Mǝn sening düxmǝnliringni tǝhtipǝring ⱪilmiƣuqǝ, Mening ong yenimda olturƣin!»» — «Zǝb.» 110:1.
■2:34-35
Zǝb. 110:1; 1Kor. 15:25; Əf. 1:20; Ibr. 1:13.
■2:37
Zǝk. 12:10; Luⱪa 3:10; Ros. 9:6; 16:30.
□2:39
«bu wǝdǝ silǝrgǝ wǝ silǝrning baliliringlarƣa, yiraⱪta turuwatⱪanlarning ⱨǝmmisigǝ, yǝni Pǝrwǝrdigar Hudayimiz ɵzigǝ qaⱪirƣanlarning ⱨǝmmisigǝ ata ⱪilinidu» — «bu wǝdǝ» Muⱪǝddǝs Roⱨni kɵrsitidu.
■2:39
Yo. 2:30-32; Əf. 2:13.
□2:42
«etiⱪadqilarning birlik-ⱨǝmdǝmliki» — bu alaⱨidǝ mǝnidǝ bolup, grek tilida «ortaⱪliⱪ» degǝn sɵz bilǝn ipadilinidu. Bu sɵz ⱨǝm Huda bilǝn bolƣan alaⱪini, ⱨǝm etiⱪadqilarning bir-biri bilǝn bolƣan ziq alaⱪisini wǝ Hudaning xapaitidin ortaⱪ nesiwǝ boluxni bildüridu. «nan oxtux» — xübⱨisizki, ularning Əysaning ɵlümini hatirilǝx üqün nan oxtuxini kɵrsitidu («Mat.» 26:26-28, «1Kor.» 11-bab, 17-34ni kɵrüng).
■2:43
Mar. 16:17; Ros. 5:12.
■2:44
Ⱪan. 15:4; Ros. 4:32.
■2:45
Yǝx. 58:7; Ros. 4:35.
□2:46
«ular ⱨǝr küni ... aⱪ kɵngüllük bilǝn ortaⱪ ƣizalinixip, nanni oxtup yeyixip,...» — 2:42diki izaⱨatni kɵrüng.
□2:47
«...Rǝb ⱨǝr küni ⱪutⱪuzuluwatⱪanlarni jamaǝtkǝ ⱪoxatti» — yaki «...Rǝb ⱨǝr küni ⱪutⱪuzuluwatⱪanlarni ularning arisiƣa ⱪoxatti».
■2:47
Ros. 5:14; 11:21.
««orma ⱨeyt» künining waⱪti-saiti toxⱪanda,..» — yaki «orma ⱨeyt küni ǝmǝlgǝ axurulƣanda,...». Bu tǝrjimǝ toƣra bolsa «orma ⱨeyt küni»ning ɵzi birhil bexarǝt yaki «bexarǝtlik rǝsim» bolidu. «Lawiylar»diki «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdiki «ⱨeytlar» toƣruluⱪ mǝzmunni kɵrüng. «Orma ⱨeyt» — «ɵtüp ketix ⱨeyti»din keyinki ǝllikinqi küni kelidiƣan ⱨeyt, xunglaxⱪa bǝzi waⱪitlarda grek tilida «Əllikinqi kündiki ⱨeyt» («pentekost») dǝp atilidu (bǝlkim Mayning bexi ǝtrapida).
Law. 23:15; Ⱪan. 16:9; Ros. 1:14.
Mat. 3:11; Mar. 1:8; 16:17; Luⱪa 3:16; Yⱨ. 14:26; 15:26; 16:13; Ros. 10:46; 11:15; 19:6.
«U qaƣda, asman astidiki barliⱪ ǝllǝrdin kǝlgǝn nurƣun ihlasmǝn Yǝⱨudiy ǝrlǝrmu Yerusalemda turuwatⱪanidi» — muxu ǝrlǝr bǝlkim ⱨeytni tǝbriklǝxkǝ kǝlgǝnidi.
«Əmdi etiⱪadqilarning bu awazi anglinip, top-top adǝmlǝr xu yǝrgǝ jǝm boluxti...» — «awaz» degǝn sɵz toƣruluⱪ üq qüxǝnqǝ bar: (1) 2-ayǝttǝ tilƣa elinƣan «asmandin (qüxkǝn)... awaz»; (2) tǝrjimimizdǝk, barliⱪ etiⱪadqilar namǝlum til bilǝn Hudani mǝdⱨiyǝligǝn qong awazi; (3) grek tilida bǝzi waⱪitta «awaz» degǝn sɵz «hǝwǝr»ni bildürgǝqkǝ, muxu yǝrdiki «awaz» «nurƣun adǝmlǝrning tuyuⱪsiz kɵp tillarda sɵzlisixiwatⱪanliⱪi toƣrisidiki hǝwǝr»ni bildürüximu mumkin.
«ⱨazir pǝⱪǝt ǝtigǝn saǝt toⱪⱪuz boldi» — Yǝⱨudiylarning waⱪit ɵlqimi boyiqǝ «künning üqinqi saiti».
«Mǝn ahirⱪi künlǝrdǝ ɵz Roⱨimni barliⱪ ǝt igiliri üstigǝ ⱪuyimǝn» — «ahirⱪi künlǝr» yaki «ahir zaman» adǝttǝ Injil dǝwrining ɵzini kɵrsitidu; demǝk, Mǝsiⱨning birinqi ⱪetim dunyaƣa kelixidin tartip ikkinqi ⱪetim kelixigiqǝ bolƣan waⱪitni kɵrsitidu. «Roⱨimni» grek tilida muxu yǝrdǝ «Roⱨimdin» degǝn sɵz bilǝn ipadilinidu.
Yǝx. 44:3; Əz. 11:19; 36:27; Yo. 2:27-29; Zǝk. 12:10; Luⱪa 2:36; Yⱨ. 7:3; Ros. 10:45; 21:9.
«xu künlǝrdǝ ⱪullirim üstigimu, dedǝklirim üstigimu Roⱨimni ⱪuyimǝn...» — «Roⱨimni» grek tilida muxu yǝrdǝ «Roⱨimdin» degǝn sɵz bilǝn ipadilinidu.
Yo. 2:10, 31; 3:15; Yǝx. 13:10; 24:23; Am. 8:9; Mat. 24:29; Wǝⱨ. 6:12-13
«...ⱨǝm xu qaƣda xundaⱪ ǝmǝlgǝ axuruliduki, Rǝbning namini qaⱪirip nida ⱪilƣanlarning ⱨǝmmisi ⱪutⱪuzulidu» — (17-21-ayǝt) «Yo.» 2:28-32ni kɵrüng.
Yo. 2:30-32; Rim. 10:13.
«Tǝwrat ⱪanunisiz yürgǝn adǝmlǝr»... — muxu yǝrdǝ yat ǝlliklǝr, bolupmu rimliⱪlarni kɵrsitidu.
Ros. 4:28; 5:30.
Ros. 10:40.
Zǝb. 16:8-11
«...Sǝn manga ⱨayat yollirini kɵrsǝtkǝnsǝn; ⱨuzurung bilǝn meni xad-huramliⱪⱪa tolup taxⱪuzisǝn».» — (25-28-ayǝt) «Zǝb.» 16:8-11ni kɵrüng.
Zǝb. 16:8-11
1Pad. 2:10; Ros. 13:36.
«ɵz puxtidin birǝylǝn...» — grek tilida «uning qatiriⱪidin qiⱪⱪandin birǝylǝn...».
2Sam. 7:12; Zǝb. 132:11; Luⱪa 1:32; Ros. 13:23; Rim. 1:3; 2Tim. 2:8.
Zǝb. 16:10; Ros. 13:35.
Yⱨ. 15:27; Ros. 1:8.
«xundaⱪla Ata wǝdǝ ⱪilƣan Muⱪǝddǝs Roⱨni ⱪobul ⱪilip,...» — yaki «xundaⱪla Atidin Muⱪǝddǝs Roⱨ ata ⱪilix wǝdisini tapxuruwelip,...».
Ros. 1:4; 5:31; 10:45; Fil. 2:9.
«Pǝrwǝrdigar mening Rǝbbimgǝ eyttiki: — «Mǝn sening düxmǝnliringni tǝhtipǝring ⱪilmiƣuqǝ, Mening ong yenimda olturƣin!»» — «Zǝb.» 110:1.
Zǝb. 110:1; 1Kor. 15:25; Əf. 1:20; Ibr. 1:13.
Zǝk. 12:10; Luⱪa 3:10; Ros. 9:6; 16:30.
«bu wǝdǝ silǝrgǝ wǝ silǝrning baliliringlarƣa, yiraⱪta turuwatⱪanlarning ⱨǝmmisigǝ, yǝni Pǝrwǝrdigar Hudayimiz ɵzigǝ qaⱪirƣanlarning ⱨǝmmisigǝ ata ⱪilinidu» — «bu wǝdǝ» Muⱪǝddǝs Roⱨni kɵrsitidu.
Yo. 2:30-32; Əf. 2:13.
«etiⱪadqilarning birlik-ⱨǝmdǝmliki» — bu alaⱨidǝ mǝnidǝ bolup, grek tilida «ortaⱪliⱪ» degǝn sɵz bilǝn ipadilinidu. Bu sɵz ⱨǝm Huda bilǝn bolƣan alaⱪini, ⱨǝm etiⱪadqilarning bir-biri bilǝn bolƣan ziq alaⱪisini wǝ Hudaning xapaitidin ortaⱪ nesiwǝ boluxni bildüridu. «nan oxtux» — xübⱨisizki, ularning Əysaning ɵlümini hatirilǝx üqün nan oxtuxini kɵrsitidu («Mat.» 26:26-28, «1Kor.» 11-bab, 17-34ni kɵrüng).
Mar. 16:17; Ros. 5:12.
Ⱪan. 15:4; Ros. 4:32.
Yǝx. 58:7; Ros. 4:35.
«ular ⱨǝr küni ... aⱪ kɵngüllük bilǝn ortaⱪ ƣizalinixip, nanni oxtup yeyixip,...» — 2:42diki izaⱨatni kɵrüng.
«...Rǝb ⱨǝr küni ⱪutⱪuzuluwatⱪanlarni jamaǝtkǝ ⱪoxatti» — yaki «...Rǝb ⱨǝr küni ⱪutⱪuzuluwatⱪanlarni ularning arisiƣa ⱪoxatti».
Ros. 5:14; 11:21.