Notes

■22:1 توپ. 7‏:1

□22:2 «گاداي بىلەن باي بىر زېمىندا ياشار» ــ ئىبرانىي تىلىدا: «گاداي بىلەن باي بىر-بىرىگە يولۇقار».

■22:2 پەند. 29‏:13

■22:3 پەند. 27‏:12

□22:5 «ئۆز يولىغا ھېزى بولغان كىشى» ــ ئىبرانىي تىلىدا «ئۆز جېنىنى ساقلايدىغان كىشى».

□22:6 «بالىغا كىچىكىدە مىجەزىگە قاراپ دۇرۇس تەربىيە بەرسەڭ، ... يولدىن چىقماس» ــ بىزنىڭچە بۇ پەند ھەربىر بالىنىڭ ئالاھىدىلىكى، خاسلىقى بار، شۇڭا بالىغا ئۆز مىجەزىگە، ماھىيىتىگە قاراپ تەربىيە بېرىش كېرەك، دېگەننى كۆرسىتىدۇ. باشقا بىرخىل تەرجىمىسى: «بالىغا كىچىكىدە ھەققانىي يولدا مېڭىشنى ئۆگەتسەڭ،... يولدىن چىقماس». بەزى شەرھچىلەر ئايەتنى «كىنايىلىك سۆز» دەپ چۈشىنىپ: «بالىغا كىچىكىدە ئۆزى خالىغان (شەخسىيەتچى) يول بويىچە تەربىيە بېرىۋەر! مانا چوڭ بولغاندا ئۇ شۇ يولدىن چىقماس!» دەپ تەرجىمە قىلىدۇ (دېمەك، بالىنى ئەركىلەتمە!).

□22:8 «ئۇنىڭ غەزەپ-ھەيۋىسى» ــ ئىبرانىي تىلىدا «غەزىپىنى يەتكۈزىدىغان ھاسىسى» دېيىلىدۇ.

■22:8 ئايۇپ 4‏:8؛ ھوش. 10‏:13

□22:9 «سېخىي ئادەم» ــ ئىبرانىي تىلىدا «سېخى كۆزلۈك كىشى».

■22:9 2كور. 9‏:6

■22:11 زەب. 101‏:6

□22:12 «پەرۋەردىگارنىڭ كۆزى ئىلىم-ھەقىقەتنى ساقلار» ــ پەرۋەردىگار ھەربىر دەۋردە، ھەربىر يەردە ئۆزىنى كۆرسىتىدىغان ئىسپات-ھەقىقەتنى ساقلايدۇ، ھەم شۇنداقلا شۇ ئىسپات-ھەقىقەتنى قەدىرلەيدىغان، شۇلارغا گۇۋاھ بېرىدىغان كىشىلەرنى ساقلايدۇ («رىم.» 19:1-20نى كۆرۈڭ)؛ ئۇ يەنە بارلىق ئىنسانلارغا كالام-شېرىف (تاۋرات، زەبۇر، ئىنجىل) بەرگۈچىدۇر.

■22:13 پەند. 26‏:13

■22:14 پەند. 2‏:16؛ 5‏:3؛ 7‏:5؛ 23‏:27

■22:15 پەند. 13‏:24؛ 19‏:18؛ 23‏:14؛ 29‏:15،17

■22:16 پەند. 14‏:31؛ 17‏:5

□22:20 «ئۇنىڭدىن مانا ئوتتۇزنى يازدىم» ــ بۇ «ئۆتتۇز ھېكمەتلىك سۆز» 22:22-22:24 دە تېپىلىدۇ. باشقا بىرخىل تەرجىمىسى: «ئۇنىڭدىن مانا ئەلا سۆزلەرنى يازدىم».

□22:22 «سوراق ئورنى» ــ ئىبرانىي تىلىدا «شەھەر دەرۋازىسى» ــ يەنى سوت قىلىدىغان يەرنى كۆرسىتىدۇ.

■22:22 مىس. 23‏:6؛ ئايۇپ 31‏:13؛ زەب. 82‏:3، 4؛ زەك. 7‏:10

■22:23 مىس. 22‏:22، 23؛ زەب. 10‏:17-18

■22:26 پەند. 6‏:1؛ 11‏:15

■22:27 پەند. 20‏:16

■22:28 قان. 19‏:14؛ 27‏:17؛ پەند. 23‏:10

□22:29 «ئەستايىدىل ۋە چاققان» ــ ئىبرانىي تىلىدا بىرلا سۆز («ماھىر») بىلەن ئىپادىلىنىدۇ.