8
Əysaning mahaw kesilini saⱪaytixi
Mar. 1:40-45; Luⱪa 5:12-16
1 2
— Tǝⱪsir, ǝgǝr halisingiz, meni kesilimdin pak ⱪilalaysiz! — dedi.□ ■ 3
— Halaymǝn, pak bolƣin! — dewidi, bu adǝmning mahaw kesili xuan pak bolup saⱪaydi. 4
— Ⱨazir bu ixni ⱨeqkimgǝ eytma, bǝlki udul berip kaⱨinƣa ɵzüngni kɵrsitip, ularda bir guwaⱨliⱪ bolux üqün, Musa bu ixta ǝmr ⱪilƣan ⱨǝdiyǝ-ⱪurbanliⱪni sunƣin, — dedi.□ ■
Əysaning rimliⱪ yüzbexining qakirini saⱪaytixi
Luⱪa 7:1-10; Yⱨ. 4:43-54
5 rimliⱪ bir yüzbexi uning aldiƣa kelip, uningdin yelinip:■
6
7
8
— Tǝⱪsir, torusumning astiƣa kirixingizgǝ layiⱪ ǝmǝsmǝn. Pǝⱪǝt bir eƣizla sɵz ⱪilip ⱪoysingiz, qakirim saⱪiyip ketidu.■ 9 □
10
— Mǝn silǝrgǝ xuni bǝrⱨǝⱪ eytip ⱪoyayki, bundaⱪ ixǝnqni ⱨǝtta Israillar arisidimu tapalmiƣanidim. 11 ■ 12 □ ■ 13
— Ɵyünggǝ ⱪayt, ixǝnginingdǝk sǝn üqün xundaⱪ ⱪilinidu, dedi. Ⱨeliⱪi qakarning kesili xu pǝyttǝ saⱪaytildi.
Əysaning nurƣun kesǝllǝrni saⱪaytixi
Mar. 1:29-34; Luⱪa 4:38-41
14 ■ 15 Ayal dǝrⱨal ornidin turup, Əysani kütüxkǝ baxlidi.
16 17 ■
Əysaƣa ǝgixixning bǝdǝlliri
Luⱪa 9:57-62
18 muhlisliriƣa dengizning u ⱪetiƣa ɵtüp ketixni ǝmr ⱪildi. 19
— Ustaz, sǝn ⱪǝyǝrgǝ barsang, mǝnmu sanga ǝgixip xu yǝrgǝ barimǝn, — dedi.■
20
— Tülkilǝrning ɵngkürliri, asmandiki ⱪuxlarning uwiliri bar; biraⱪ Insan’oƣlining bexini ⱪoyƣudǝk yerimu yoⱪ, — dedi.□
21
— Rǝb, mening awwal berip atamni yǝrlikkǝ ⱪoyuxumƣa ijazǝt bǝrgǝysǝn, — dedi.□
22
— Manga ǝgǝxkin, wǝ ɵlüklǝr ɵz ɵlüklirini yǝrlikkǝ ⱪoysun, — dedi.□ ■
Əysaning boranni tinqitixi
Mar. 4:35-41; Luⱪa 8:22-25
23 ■ 24 25
— I ustaz, bizni ⱪutuldurƣaysǝn! Biz ⱨalakǝt aldida turimiz — dedi.
26 ■
27
— Bu zadi ⱪandaⱪ adǝmdu? Ⱨǝtta boran-qapⱪunlar wǝ dengizmu uningƣa boysunidikǝn-ⱨǝ! — dǝp ketixti.
Əysaning jin qaplaxⱪan ikki adǝmni azad ⱪilixi
Mar. 5:1-20; Luⱪa 8:26-39
28 □ ■ 29
— I Hudaning Oƣli, sening biz bilǝn nemǝ karing! Sǝn waⱪit-saiti kǝlmǝyla bizni ⱪiyniƣili kǝldingmu? — dǝp towlidi.
30 31
— Əgǝr sǝn bizni ⱪoƣliwǝtmǝkqi bolsang, bizni tongguz padisi iqigǝ kirgüzüwǝtkǝysǝn, — dǝp yalwuruxti.
32
— Qiⱪinglar! — dewidi, jinlar qiⱪip, tongguzlarning tenigǝ kiriwaldi. Mana, pütkül tongguz padisi tik yardin etilip qüxüp, sularda ƣǝrⱪ boldi.
33 34
Notes □ 8:2
«mahaw kesili bar bolƣan bir kixi» — mahaw kesili bir hil ⱪorⱪunqluⱪ, yuⱪumluⱪ terǝ kesili bolup, Tǝwrat ⱪanuni boyiqǝ Yǝⱨudiylar bu hil kesǝlgǝ giriptar bolƣanlarni «napak» dǝp ⱨesablap, ularƣa tǝgmǝsliki kerǝk idi («Law.» 13-14-bablar). «Tǝⱪsir» — grek tilida bu sɵz «kurios» dǝp atilidu. U aldi-kǝynidiki sɵzlǝrgǝ ⱪarap yaki «Tǝⱪsir» yaki «Rǝb»ni bildüridu. Muxu yǝrdǝ mahaw kesiligǝ giriptar adǝm Əysaning kim ikǝnlikini tehi anqǝ bilmigǝqkǝ, «Tǝⱪsir» dǝp tǝrjimǝ ⱪiliximiz kerǝk.
■ 8:2
Mar. 1:40 ; Luⱪa 5:12 .
□ 8:4
«udul berip kaⱨinƣa ɵzüngni kɵrsitip, ularda bir guwaⱨliⱪ bolux üqün, Musa bu ixta ǝmr ⱪilƣan ⱨǝdiyǝ-ⱪurbanliⱪni sunƣin» — Tǝwrat ⱪanuni boyiqǝ birsi mahaw kesilidin saⱪayƣan bolsa, muⱪǝddǝs ibadǝthanidiki mǝs’ul kaⱨinning aldiƣa berip ɵzini «saⱪ, yaki saⱪ ǝmǝs» dǝp tǝkxürtüp ⱪurbanliⱪ ⱪilixi kerǝk idi; andin ⱪaytidin jǝmiyǝt bilǝn arilixalaytti. («Law.» ,13:9, 14:11-13, «Luⱪa» 5:14ni kɵrüng). Demisǝkmu, Mǝsiⱨ kǝlgüqǝ bundaⱪ murasim bir ⱪetimmu ɵtküzülüp baⱪmiƣan.
■ 8:4
Law. 13:2 ; 14:2 ; Luⱪa 5:14 .
■ 8:5
Luⱪa 7:1 .
■ 8:8
Zǝb. 107:20 .
□ 8:9
«mǝnmu baxⱪa birsining ⱨoⱪuⱪi astidiki adǝmmǝn...» — «mǝnmu» degǝn sɵzgǝ diⱪⱪǝt ⱪiliximiz kerǝk. Demǝk, yüzbexi Rim imperatorining ⱨoⱪuⱪi astida turup ɵz ⱨoⱪuⱪi bilǝn ǝskǝrlirigǝ buyruⱪ berǝlǝytti; Əysa alǝm igisining ⱨoⱨuⱪi astida turup uning ⱨoⱪuⱪi bilǝn alǝmning ixlirini buyruydiƣan adǝm idi.
■ 8:11
Luⱪa 13:29 .
□ 8:12
«künqiⱪix wǝ künpetixtin kǝlgǝnlǝr ...» — (11-ayǝt) Yǝⱨudiy ǝmǝslǝrni, yǝni yat ǝlilklǝrni kɵrsitidu. «Padixaⱨliⱪning ɵz pǝrzǝntliri» bolsa, ǝsli Hudaning padixaⱨliⱪiƣa mirashor bolux kerǝk bolƣan Yǝⱨudiylarning ɵzlirini kɵrsitidu.
■ 8:12
Mat. 13:42 ; 21:43 ; 22:13 ; 24:51 ; Luⱪa 13:28 .
■ 8:14
Mar. 1:29 ; Luⱪa 4:38 .
■ 8:17
Yǝx. 53:4 ; 1Pet. 2:24 .
■ 8:19
Luⱪa 9:57 .
□ 8:20
«Insan’oƣlining bexini ⱪoyƣudǝk yerimu yoⱪ» — Tǝwratta «Insan’oƣli» degǝn ibarǝ aldin eytilƣan, dunyani ⱪutⱪuzuxⱪa kelidiƣan «Mǝsiⱨ»ni kɵrsǝtkǝnidi (mǝsilǝn, «Dan.» 7:13-14). Tǝwrat-zǝbur boyiqǝ bu ǝwǝtilgüqining Hudaning küq-ⱪudriti wǝ xan-xǝripi bilǝn ǝrxtin qüxüp, pütkül insanlarni mǝnggü baxⱪuridiƣanliⱪi aldin eytilƣan. Uningdin muⱨimi, bizningqǝ, Əysa Mǝsiⱨning bu namni ɵzi ⱨǝⱪⱪidǝ kɵp ixlitixi ɵzining toluⱪ insan ikǝnlikini, insaniyǝt bilǝn bir ikǝnlikini tǝkitlǝx üqün idi. Qünki ǝrx tǝripidin eytⱪanda ajayib ix xuki, gǝrqǝ u ǝzǝldin Hudaning Oƣli bolƣan bolsimu, u ⱨazir yǝnǝ «Insanning oƣli»mu idi. «Tǝbirlǝr»nimu kɵrüng.
□ 8:21
«Rǝb, mening awwal berip atamni yǝrlikkǝ ⱪoyuxumƣa ijazǝt bǝrgǝysǝn» — bu kixining atisi bǝlkim tehi dunyadin kǝtmigǝnidi. Xuning bilǝn bǝzilǝr: «Awwal berip atam ɵlüp uni yǝrlikkǝ ⱪoyƣuqǝ kütüxümgǝ yol ⱪoyƣaysǝn» dǝp tǝrjimǝ ⱪilidu.
□ 8:22
«Ɵlüklǝr ɵz ɵlüklirini yǝrlikkǝ ⱪoysun» — «ɵlüklǝr» muxu yǝrdǝ xübⱨisizki, gunaⱨliridin ⱪutⱪuzulmiƣanliⱪi tüpǝylidin «roⱨi ɵlgǝnlǝr»ni kɵrsitidu.
■ 8:22
1Tim. 5:6 .
■ 8:23
Mar. 4:35 ; Luⱪa 8:22 .
■ 8:26
Ayup 26:12 ; Zǝb. 107:29 ; Yǝx. 51:10 .
□ 8:28
«Gadaraliⱪlar» — yaki «Gerasaliⱪlar» («Luⱪa» 8:36ni kɵrüng). «jin qaplaxⱪan ikki kixi gɵrliridin qiⱪip uningƣa aldiƣa kǝldi» — «gɵrlǝrdin» — Ⱪanaanda (Pǝlǝstindǝ) kɵp gɵrlǝr ɵngkürlǝrdin yasilidu.
■ 8:28
Mar. 5:1 ; Luⱪa 8:26 .
«mahaw kesili bar bolƣan bir kixi» — mahaw kesili bir hil ⱪorⱪunqluⱪ, yuⱪumluⱪ terǝ kesili bolup, Tǝwrat ⱪanuni boyiqǝ Yǝⱨudiylar bu hil kesǝlgǝ giriptar bolƣanlarni «napak» dǝp ⱨesablap, ularƣa tǝgmǝsliki kerǝk idi («Law.» 13-14-bablar). «Tǝⱪsir» — grek tilida bu sɵz «kurios» dǝp atilidu. U aldi-kǝynidiki sɵzlǝrgǝ ⱪarap yaki «Tǝⱪsir» yaki «Rǝb»ni bildüridu. Muxu yǝrdǝ mahaw kesiligǝ giriptar adǝm Əysaning kim ikǝnlikini tehi anqǝ bilmigǝqkǝ, «Tǝⱪsir» dǝp tǝrjimǝ ⱪiliximiz kerǝk.
Mar. 1:40; Luⱪa 5:12.
«udul berip kaⱨinƣa ɵzüngni kɵrsitip, ularda bir guwaⱨliⱪ bolux üqün, Musa bu ixta ǝmr ⱪilƣan ⱨǝdiyǝ-ⱪurbanliⱪni sunƣin» — Tǝwrat ⱪanuni boyiqǝ birsi mahaw kesilidin saⱪayƣan bolsa, muⱪǝddǝs ibadǝthanidiki mǝs’ul kaⱨinning aldiƣa berip ɵzini «saⱪ, yaki saⱪ ǝmǝs» dǝp tǝkxürtüp ⱪurbanliⱪ ⱪilixi kerǝk idi; andin ⱪaytidin jǝmiyǝt bilǝn arilixalaytti. («Law.» ,13:9, 14:11-13, «Luⱪa» 5:14ni kɵrüng). Demisǝkmu, Mǝsiⱨ kǝlgüqǝ bundaⱪ murasim bir ⱪetimmu ɵtküzülüp baⱪmiƣan.
Law. 13:2; 14:2; Luⱪa 5:14.
Luⱪa 7:1.
Zǝb. 107:20.
«mǝnmu baxⱪa birsining ⱨoⱪuⱪi astidiki adǝmmǝn...» — «mǝnmu » degǝn sɵzgǝ diⱪⱪǝt ⱪiliximiz kerǝk. Demǝk, yüzbexi Rim imperatorining ⱨoⱪuⱪi astida turup ɵz ⱨoⱪuⱪi bilǝn ǝskǝrlirigǝ buyruⱪ berǝlǝytti; Əysa alǝm igisining ⱨoⱨuⱪi astida turup uning ⱨoⱪuⱪi bilǝn alǝmning ixlirini buyruydiƣan adǝm idi.
Luⱪa 13:29.
«künqiⱪix wǝ künpetixtin kǝlgǝnlǝr ...» — (11-ayǝt) Yǝⱨudiy ǝmǝslǝrni, yǝni yat ǝlilklǝrni kɵrsitidu. «Padixaⱨliⱪning ɵz pǝrzǝntliri» bolsa, ǝsli Hudaning padixaⱨliⱪiƣa mirashor bolux kerǝk bolƣan Yǝⱨudiylarning ɵzlirini kɵrsitidu.
Mat. 13:42; 21:43; 22:13; 24:51; Luⱪa 13:28.
Mar. 1:29; Luⱪa 4:38.
Yǝx. 53:4; 1Pet. 2:24.
Luⱪa 9:57.
«Insan’oƣlining bexini ⱪoyƣudǝk yerimu yoⱪ» — Tǝwratta «Insan’oƣli» degǝn ibarǝ aldin eytilƣan, dunyani ⱪutⱪuzuxⱪa kelidiƣan «Mǝsiⱨ»ni kɵrsǝtkǝnidi (mǝsilǝn, «Dan.» 7:13-14). Tǝwrat-zǝbur boyiqǝ bu ǝwǝtilgüqining Hudaning küq-ⱪudriti wǝ xan-xǝripi bilǝn ǝrxtin qüxüp, pütkül insanlarni mǝnggü baxⱪuridiƣanliⱪi aldin eytilƣan. Uningdin muⱨimi, bizningqǝ, Əysa Mǝsiⱨning bu namni ɵzi ⱨǝⱪⱪidǝ kɵp ixlitixi ɵzining toluⱪ insan ikǝnlikini, insaniyǝt bilǝn bir ikǝnlikini tǝkitlǝx üqün idi. Qünki ǝrx tǝripidin eytⱪanda ajayib ix xuki, gǝrqǝ u ǝzǝldin Hudaning Oƣli bolƣan bolsimu, u ⱨazir yǝnǝ «Insanning oƣli»mu idi. «Tǝbirlǝr»nimu kɵrüng.
«Rǝb, mening awwal berip atamni yǝrlikkǝ ⱪoyuxumƣa ijazǝt bǝrgǝysǝn» — bu kixining atisi bǝlkim tehi dunyadin kǝtmigǝnidi. Xuning bilǝn bǝzilǝr: «Awwal berip atam ɵlüp uni yǝrlikkǝ ⱪoyƣuqǝ kütüxümgǝ yol ⱪoyƣaysǝn» dǝp tǝrjimǝ ⱪilidu.
«Ɵlüklǝr ɵz ɵlüklirini yǝrlikkǝ ⱪoysun» — «ɵlüklǝr» muxu yǝrdǝ xübⱨisizki, gunaⱨliridin ⱪutⱪuzulmiƣanliⱪi tüpǝylidin «roⱨi ɵlgǝnlǝr»ni kɵrsitidu.
1Tim. 5:6.
Mar. 4:35; Luⱪa 8:22.
Ayup 26:12; Zǝb. 107:29; Yǝx. 51:10.
«Gadaraliⱪlar» — yaki «Gerasaliⱪlar» («Luⱪa» 8:36ni kɵrüng). «jin qaplaxⱪan ikki kixi gɵrliridin qiⱪip uningƣa aldiƣa kǝldi» — «gɵrlǝrdin» — Ⱪanaanda (Pǝlǝstindǝ) kɵp gɵrlǝr ɵngkürlǝrdin yasilidu.
Mar. 5:1; Luⱪa 8:26.